Lodówka, monitor i drukarka na paletach w hali magazynowej firmy

Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny: obowiązki firmy, urządzenia z freonami i świetlówki

Firma, która pozbywa się zużytego sprzętu elektrycznego, ma inne obowiązki niż ta, która wprowadza taki sprzęt na rynek. Różnicę łatwo przeoczyć, a od niej zależy, czy wystarczy oddać urządzenia uprawnionemu odbiorcy, czy trzeba także rejestrować się i sprawozdawać. Dla posiadacza liczy się przede wszystkim to, komu i jak przekazać urządzenia, a ogólne zasady dla utylizacji sprzętu elektronicznego są wspólne dla całego sprzętu.

Kto za co

Podstawą jest ustawa z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Obejmuje urządzenia, które do działania potrzebują prądu lub pola elektromagnetycznego, od komputerów i lodówek po świetlówki i elektronarzędzia. Przepisy rozróżniają użytkowników, wprowadzających, zbierających i przetwarzających.


Zwykła firma jest użytkownikiem, czyli posiadaczem zużytego sprzętu. Jej głównym zadaniem jest nie mieszać go z innymi odpadami i przekazać odbiorcy uprawnionemu do jego zbierania lub przetwarzania. Przy samych komputerach i drukarkach dochodzą dane na dyskach i tonery, o czym więcej w materiale o wycofaniu sprzętu IT i biurowego.

Magazyn nowych sprzętów AGD w kartonach na regałach

Użytkownik a wprowadzający sprzęt

Według art. 4 pkt 20 ustawy wprowadzającym sprzęt jest podmiot z siedzibą w Polsce, który produkuje sprzęt pod własną nazwą lub znakiem towarowym, odsprzedaje cudzy sprzęt pod własną nazwą albo wprowadza do obrotu sprzęt z innego państwa. Wprowadzający ma obowiązki rejestracyjne, sprawozdawcze i finansowe, m.in. związane ze zbieraniem zużytego sprzętu, a użytkownik takich obowiązków nie ma, dopóki tylko używa sprzętu w firmie.

Wiertarka, toster i czajnik na stole w zwykłym świetle

Co jest sprzętem w rozumieniu ustawy

Ustawa obejmuje m.in. sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny, urządzenia wielkogabarytowe i chłodnicze, oświetlenie oraz narzędzia. Liczy się to, czy urządzenie działa dzięki prądowi lub polu elektromagnetycznemu.


Ustawa nie dotyczy m.in. środków transportu, wielkogabarytowych stałych instalacji, wielkogabarytowych stacjonarnych narzędzi przemysłowych, żarówek żarnikowych i sprzętu zaprojektowanego wyłącznie jako część urządzenia, które samo jej nie podlega (art. 2 ust. 2). Nie zawsze od razu widać, po której stronie granicy leży dane urządzenie, więc w wątpliwych sytuacjach przed odbiorem sprawdza się jego dokumentację.

Do przekazania

Przekazanie zużytego sprzętu odbiorcy składa się z pięciu czynności, które firma ma w całości pod kontrolą.

01

Zbieraj osobno


Zużyty sprzęt nie trafia do odpadów zmieszanych ani do pojemnika na odpady komunalne. Chodzi o to, by urządzenia dotarły do odbiorcy w całości, razem z elementami, które trzeba wyjąć w wyspecjalizowanej instalacji.

Metalowa klatka na stary sprzęt elektryczny na placu firmy
03

Zabezpiecz do odbioru


Sprzęt trzyma się pod dachem, na utwardzonym podłożu, tak by nie przeciekał i nie ulegał uszkodzeniom. Świetlówki układa się w oryginalnych kartonach lub skrzyniach.

Palety sprzętu owinięte folią pod wiatą
05

Prowadź kartę w BDO


Wytwórca lub posiadacz zakłada kartę przekazania odpadu, wpisuje kod i masę, a odbiorca potwierdza przyjęcie. Kolejne pola karty wypełnia się według instrukcji krok po kroku.

Laptop i kartka na ladzie obok stosu drobnej elektroniki
02

Nie rozbijaj i nie rozbieraj


Nie wyjmuj sprężarek z lodówek, nie tłucz lamp i nie rozbijaj ekranów. W sprężarce jest czynnik chłodniczy i olej, a w lampie rtęć, które uwalniają się przy uszkodzeniu.

Nienaruszona stara lodówka na palecie z pasami zabezpieczającymi
04

Sprawdź odbiorcę


Odbiorca powinien mieć wpis do rejestru BDO oraz zezwolenie lub inne uprawnienie na zbieranie albo przetwarzanie odpadów. Numer wpisu sprawdza się w rejestrze, a nie w ofercie.

Teczka z dokumentami odbiorcy na biurku obok kasku

Przekazanie zużytego sprzętu odbiorcy składa się z pięciu czynności, które firma ma w całości pod kontrolą.

01

Zbieraj osobno


Zużyty sprzęt nie trafia do odpadów zmieszanych ani do pojemnika na odpady komunalne. Chodzi o to, by urządzenia dotarły do odbiorcy w całości, razem z elementami, które trzeba wyjąć w wyspecjalizowanej instalacji.

Metalowa klatka na stary sprzęt elektryczny na placu firmy
02

Nie rozbijaj i nie rozbieraj


Nie wyjmuj sprężarek z lodówek, nie tłucz lamp i nie rozbijaj ekranów. W sprężarce jest czynnik chłodniczy i olej, a w lampie rtęć, które uwalniają się przy uszkodzeniu.

Nienaruszona stara lodówka na palecie z pasami zabezpieczającymi
03

Zabezpiecz do odbioru


Sprzęt trzyma się pod dachem, na utwardzonym podłożu, tak by nie przeciekał i nie ulegał uszkodzeniom. Świetlówki układa się w oryginalnych kartonach lub skrzyniach.

Palety sprzętu owinięte folią pod wiatą
04

Sprawdź odbiorcę


Odbiorca powinien mieć wpis do rejestru BDO oraz zezwolenie lub inne uprawnienie na zbieranie albo przetwarzanie odpadów. Numer wpisu sprawdza się w rejestrze, a nie w ofercie.

Teczka z dokumentami odbiorcy na biurku obok kasku
05

Prowadź kartę w BDO


Wytwórca lub posiadacz zakłada kartę przekazania odpadu, wpisuje kod i masę, a odbiorca potwierdza przyjęcie. Kolejne pola karty wypełnia się według instrukcji krok po kroku.

Laptop i kartka na ladzie obok stosu drobnej elektroniki

Masz sprzęt z freonami albo lampy rtęciowe? Opisz je w zgłoszeniu, a pomożemy dobrać kody i ustalić, jak je przygotować do odbioru.

Kto odpowiada w typowych sytuacjach

Firma wymienia sprzęt biurowy na nowy

Jest posiadaczem odpadu. Starego sprzętu nie zostawia się u sprzedawcy bez ustaleń. Przy sprzęcie dla firm ustawa obciąża wprowadzającego obowiązkiem zorganizowania i sfinansowania zbierania zużytego sprzętu od użytkowników niebędących gospodarstwami domowymi (art. 19), a szczegóły zwrotu ustala umowa sprzedaży.

Firma sprzedaje lub wynajmuje urządzenia pod własną marką

Może być wprowadzającym. Wtedy dochodzą obowiązki rejestracji w BDO i sprawozdań z ustawy o zużytym sprzęcie.

Firma zbiera zużyty sprzęt od klientów

Może potrzebować wpisu lub zezwolenia. Zbieranie odpadów od innych podmiotów wymaga zezwolenia (art. 41 ustawy o odpadach).

Firma wycofuje sprzęt z własnej linii produkcyjnej

Jest wytwórcą odpadu. Dobiera kod, prowadzi ewidencję i przekazuje odpad z kartą w BDO.

Sprzęt trafia do pracownika lub zostaje sprzedany

To nie jest przekazanie odpadu. Dopóki urządzenie jest sprawne, nie jest odpadem, a po zbyciu odpowiada już nowy posiadacz.

Serwis wymienia części u klienta

Odpad powstaje u serwisu. Wytwórcą odpadów powstających przy naprawach i konserwacji jest podmiot świadczący usługę, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).

WYCENA SPRZĘTU ELEKTRONICZNEGONAPISZ DO INŻYNIERA

Opisz, jaki sprzęt wycofujesz, a pomożemy dobrać kody i sposób odbioru


Napisz, czy są wśród niego lodówki, klimatyzatory, lampy lub baterie, bo te trzeba odebrać osobno. Resztę ustalimy w odpowiedzi na zgłoszenie.

Błędy w firmach

Przy sprzęcie elektrycznym częściej zawodzą drobne zaniedbania przy zbieraniu niż znajomość przepisów.

01

Świetlówki stłuczone w kontenerze



Stłuczone świetlówki w otwartym kontenerze z innymi odpadami
02

Sprężarka wycięta z lodówki



Tył lodówki z wyciętą sprężarką i uciętymi rurkami na podłodze
03

Sprzęt z freonami pod kodem 16 02 14



Stara lodówka i zamrażarka przy bramie, bez oznaczeń
04

Odbiorca bez sprawdzonego wpisu



Anonimowy samochód z przyczepą na złom na boku placu
05

Różny sprzęt pod jednym kodem



Małe urządzenia, baterie i kable razem na jednej palecie

Freony i lampy

Cztery grupy wymagają szczególnej uwagi: urządzenia z freonami, olej i czynnik z układów chłodniczych, świetlówki oraz uprawnienia odbiorcy.

Technik od tyłu podłącza manometr do układu chłodniczego lodówki

Sprzęt chłodniczy z freonami

Lodówki, zamrażarki, klimatyzatory, pompy ciepła i chłodnie zawierają czynnik z grupy freonów, HCFC lub HFC. Zużyte urządzenia z takim czynnikiem mają kod 16 02 11*, a w grupie komunalnej 20 01 23*.


Czynnik odzyskuje przed demontażem osoba z odpowiednim certyfikatem, zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) 2024/573 o fluorowanych gazach cieplarnianych, a w przypadku substancji zubożających warstwę ozonową z rozporządzeniem (UE) 2024/590. Odzyskany freon to osobny odpad o kodzie 14 06 01*.

Lodówka na boku na palecie zabezpieczona pasami

Układ chłodniczy w całości

Gdy czynnik i olej zostają w nieuszkodzonym urządzeniu, są jego częścią i jadą razem z nim, a osobny kod dostaje dopiero freon odzyskany przez uprawnioną osobę. Olej wyjęty ze sprężarki jest już odrębnym odpadem, takim jak przy utylizacji oleju.


Dlatego sprężarki nie wycina się z lodówki przed odbiorem: otwarcie układu bez odzysku czynnika uwalnia freon do atmosfery.

Kartonowe tuby ze świetlówkami w metalowej klatce

Świetlówki i lampy

Lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć mają kod 20 01 21*. Rtęć jest w oparach wewnątrz szklanej rury, więc rura nie może pęknąć przed odbiorem.


Lampy LED i żarówki bez rtęci nie należą do pozycji 20 01 21*, a ich klasyfikację wytwórca ustala według składu. Świetlówki zbiera się w oryginalnych opakowaniach lub specjalnych kartonach i trzyma w suchym miejscu.

Biurko przyjęć z otwartym segregatorem dokumentów, tekst nieczytelny

Odbiorca z wpisem i zezwoleniem

Zużyty sprzęt przekazuje się wyłącznie podmiotowi, który ma wpis do rejestru BDO i zezwolenie albo inne uprawnienie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na następnego posiadacza dopiero wtedy, gdy ma on wymagane uprawnienia (art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach), więc przekazanie odpadu komuś bez uprawnień nie zwalnia posiadacza z obowiązków.


CDSR działa na zezwoleniu nr 44/22/PZ.O Marszałka Województwa Mazowieckiego, a przekazanie dokumentuje karta w BDO. O pozostałych obowiązkach wytwórcy, jak ewidencja i klasyfikacja odpadu, przypomina lista kontrolna wytwórcy odpadów.

Pytania o obowiązki przy zużytym sprzęcie

Jakie obowiązki ma firma przy zużytym sprzęcie elektrycznym?

Jako posiadacz zbiera go osobno od innych odpadów, nie rozbiera i przekazuje odbiorcy z wpisem do BDO i zezwoleniem, z kartą przekazania. Dodatkowe obowiązki ma wprowadzający sprzęt.

Czym różni się użytkownik od wprowadzającego sprzęt?

Użytkownik tylko używa sprzętu w firmie, a wprowadzający jako pierwszy oferuje go na rynku krajowym pod własną marką. Rejestracja i sprawozdania dotyczą wprowadzającego.

Jaki kod ma lodówka lub klimatyzator z freonem?

Zużyte urządzenie z freonami, HCFC lub HFC to 16 02 11*, a w grupie komunalnej 20 01 23*. Odzyskany freon ma kod 14 06 01*.

Jaki kod mają świetlówki?

20 01 21* „Lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć”. Świetlówek nie wolno tłuc ani wrzucać do odpadów zmieszanych.

Komu można oddać zużyty sprzęt elektryczny?

Tylko podmiotowi z wpisem do BDO i zezwoleniem lub innym uprawnieniem na zbieranie albo przetwarzanie odpadów. Ustawa o odpadach nie pozwala przekazywać odpadów podmiotom bez uprawnień.

Czy każdy zużyty sprzęt wymaga karty przekazania odpadu?

Wytwórca i posiadacz odpadów prowadzą ewidencję w BDO i dokumentują przekazanie kartą. Zakres obowiązku zależy od kodu i rodzaju działalności, więc w razie wątpliwości sprawdź go w BDO albo zapytaj nas.

Kto może wyjąć freon z lodówki?

Osoba z uprawnieniami do pracy z czynnikami chłodniczymi, bo czynnika nie wolno wypuszczać do atmosfery. Lodówkę z nieuszkodzonym układem przekazuje się odbiorcy w całości.

Dla posiadacza

Gdy wiadomo, kim jest firma wobec sprzętu i jakie kody pasują, zostaje wybór odbiorcy i przygotowanie partii.

Wózek z laptopami i monitorami na korytarzu biura

Przepisy i źródła: zużyty sprzęt


Treść sprawdzona w listopadzie 2026 r.