Przewodnik dla firm, które wystawiają karty przekazania odpadów tekstylnych i chcą mieć pewność, że kod w BDO jest właściwy. Wyjaśniamy, czym różnią się kody 04 02 21 i 04 02 22, kiedy tekstylia stają się odpadem niebezpiecznym, jak długo można je magazynować i kto odpowiada za błąd.
Odpady tekstylne to odpady włókiennicze z produkcji, magazynów, logistyki i obiektów – od ścinek z krojowni po odzież roboczą – które w polskim katalogu odpadów mają sześciocyfrowe kody zależne od miejsca powstania, a nie od rodzaju włókna. Odpady z przemysłu włókienniczego trafiają do podgrupy 04 02 (m.in. 04 02 21 – włókna nieprzetworzone, 04 02 22 – włókna przetworzone, 04 02 09 – materiały złożone), opakowania tekstylne do 15 01 09, tekstylia z sortowni do 19 12 08, a odzież i tekstylia pochodzące z obiektów do 20 01 10 i 20 01 11.
Kod z gwiazdką oznacza odpad niebezpieczny – dla tekstyliów to przede wszystkim czyściwo i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (15 02 02*). Kod wpisuje wytwórca odpadu i to on odpowiada za jego poprawność; od 2020 r. karta przekazania odpadu istnieje wyłącznie w elektronicznym systemie BDO, a błędna klasyfikacja lub brak ewidencji grozi karą do 1 000 000 zł. Tekstylia jako odpady palne mogą być magazynowane u wytwórcy nie dłużej niż rok.
Odpady tekstylne to każdy materiał włókienniczy, którego posiadacz się pozbywa lub ma obowiązek się pozbyć: ścinki tkanin i dzianin, odpady włókien, laminaty i tkaniny powlekane, opakowania tekstylne, odzież robocza, stoki i zwroty, tekstylia hotelowe i z obiektów. Kod odpadu to sześciocyfrowy identyfikator z katalogu odpadów (rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r.), w którym pierwsze dwie cyfry oznaczają źródło powstania, kolejne dwie podgrupę, a ostatnie dwie rodzaj odpadu; gwiazdka po kodzie oznacza odpad niebezpieczny. Ten sam materiał może mieć różne kody: ścinek bawełniany z produkcji to 04 02 22, bawełniana koszulka ze stoków magazynowych to 20 01 10, a ta sama koszulka wyjęta z sortowni – 19 12 08. Kod decyduje o dopuszczalnym procesie, czasie magazynowania, cenie i dokumentach.
Przez lata kod na karcie przekazania odpadu był rubryką wypełnianą „jak zawsze”. Trzy przepisy zamieniły go w element, od którego zależy legalność całego procesu: - Katalog odpadów (Polska, rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r.): wspólny dla całej Unii Europejskiej system sześciocyfrowych kodów w 20 grupach, z odpadami niebezpiecznymi oznaczonymi gwiazdką; tekstylia z przemysłu w podgrupie 04 02, opakowania w 15 01, odzież i tekstylia z obiektów w 20 01. - Elektroniczna ewidencja (Polska, system BDO od 1 stycznia 2020 r.): karta przekazania odpadu istnieje tylko w BDO i musi zawierać kod odpadu oraz masę; odbiorca nie może zatwierdzić karty z kodem, którego nie obejmuje jego zezwolenie, więc błędny kod zatrzymuje odbiór. - Odpowiedzialność wytwórcy (ustawa o odpadach): za brak ewidencji, przekazanie odpadów podmiotowi bez uprawnień lub zmianę klasyfikacji odpadu niebezpiecznego na inny niż niebezpieczny grozi administracyjna kara pieniężna do 1 000 000 zł; odpowiedzialność za odpad pozostaje przy wytwórcy do chwili przekazania uprawnionemu odbiorcy. Skala strumienia według Komisji Europejskiej (Strategia UE na rzecz zrównoważonych tekstyliów, 2022): ok. 12,6 mln ton odpadów tekstylnych rocznie w UE, z czego selektywnie zbiera się ok. 22% – i każda tona, która trafia do ewidencji, ma dokładnie jeden z kilkunastu kodów opisanych niżej.
Dobór kodu odpadu tekstylnego przebiega w pięciu krokach, z których cztery wykonuje wytwórca, a piąty potwierdza odbiorca. Najpierw ustala się, gdzie odpad powstał – bo katalog klasyfikuje odpady według źródła, nie według włókna – potem stopień przetworzenia i skład, następnie sprawdza, czy odpad nie jest niebezpieczny, i dopiero wtedy wpisuje kod do ewidencji. Kolejność ma znaczenie: firma, która zaczyna od pytania „z czego jest ta tkanina”, najczęściej trafia na zły kod.
Krok 1. Ustal źródło powstania odpadu Katalog odpadów pyta najpierw, skąd odpad pochodzi. Ścinki i odpady z procesu produkcyjnego to grupa 04 (przemysł włókienniczy, podgrupa 04 02). Zużyte opakowania – grupa 15 (15 01 09 dla opakowań tekstylnych). Partie wycofane i towar niespełniający wymagań – grupa 16 (16 03 06). Tekstylia wydzielone w sortowni lub zakładzie recyklingu – grupa 19 (19 12 08). Odzież i tekstylia z biur, hoteli, magazynów zwrotów – grupa 20 (20 01 10 odzież, 20 01 11 pozostałe tekstylia).
Tekstylia zanieczyszczone olejami, rozpuszczalnikami lub chemikaliami – czyściwo, ubrania ochronne, filtry tkaninowe – to odpad niebezpieczny 15 02 02*, a nie odpad tekstylny. W wykończalniach osobne kody z gwiazdką mają odpady z wykańczania zawierające rozpuszczalniki (04 02 14*) i barwniki z substancjami niebezpiecznymi (04 02 16*). Gwiazdka zmienia wszystko: transport, magazynowanie, odbiorcę i cenę.
Zatwierdzona KPO z kodem, masą i procesem (R3 recykling, R1 odzysk energii) jest podstawą faktury i potwierdzenia zagospodarowania. Te same dane trafiają do rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach składanego w BDO do 15 marca. Kod z KPO pozwala w raporcie ESG wykazać, ile ton tekstyliów zostało zrecyklingowanych, a ile poszło do odzysku energii.
W podgrupie 04 02 o kodzie decyduje etap produkcji, nie rodzaj włókna: 04 02 21 to odpady z nieprzetworzonych włókien (surowe włókna, odpady z przędzalni), 04 02 22 – z przetworzonych włókien (ścinki tkanin i dzianin z krojowni i szwalni, włókniny). Tkaniny impregnowane, powlekane i laminaty to materiały złożone 04 02 09, a odpady z wykończalni i farbiarni – 04 02 80 (mokra obróbka).
Kod trafia do karty ewidencji odpadu i karty przekazania odpadu w BDO. Odbiorca sprawdza, czy kod mieści się w jego zezwoleniu i czy odpowiada temu, co widzi przy odbiorze; rozbieżność oznacza odmowę przyjęcia albo korektę karty. Uzgodnienie kodu przed pierwszym odbiorem – na podstawie opisu, zdjęć i próbki – eliminuje ten problem.
Dobór kodu odpadu tekstylnego przebiega w pięciu krokach, z których cztery wykonuje wytwórca, a piąty potwierdza odbiorca. Najpierw ustala się, gdzie odpad powstał – bo katalog klasyfikuje odpady według źródła, nie według włókna – potem stopień przetworzenia i skład, następnie sprawdza, czy odpad nie jest niebezpieczny, i dopiero wtedy wpisuje kod do ewidencji. Kolejność ma znaczenie: firma, która zaczyna od pytania „z czego jest ta tkanina”, najczęściej trafia na zły kod.
Krok 1. Ustal źródło powstania odpadu Katalog odpadów pyta najpierw, skąd odpad pochodzi. Ścinki i odpady z procesu produkcyjnego to grupa 04 (przemysł włókienniczy, podgrupa 04 02). Zużyte opakowania – grupa 15 (15 01 09 dla opakowań tekstylnych). Partie wycofane i towar niespełniający wymagań – grupa 16 (16 03 06). Tekstylia wydzielone w sortowni lub zakładzie recyklingu – grupa 19 (19 12 08). Odzież i tekstylia z biur, hoteli, magazynów zwrotów – grupa 20 (20 01 10 odzież, 20 01 11 pozostałe tekstylia).
W podgrupie 04 02 o kodzie decyduje etap produkcji, nie rodzaj włókna: 04 02 21 to odpady z nieprzetworzonych włókien (surowe włókna, odpady z przędzalni), 04 02 22 – z przetworzonych włókien (ścinki tkanin i dzianin z krojowni i szwalni, włókniny). Tkaniny impregnowane, powlekane i laminaty to materiały złożone 04 02 09, a odpady z wykończalni i farbiarni – 04 02 80 (mokra obróbka).
Tekstylia zanieczyszczone olejami, rozpuszczalnikami lub chemikaliami – czyściwo, ubrania ochronne, filtry tkaninowe – to odpad niebezpieczny 15 02 02*, a nie odpad tekstylny. W wykończalniach osobne kody z gwiazdką mają odpady z wykańczania zawierające rozpuszczalniki (04 02 14*) i barwniki z substancjami niebezpiecznymi (04 02 16*). Gwiazdka zmienia wszystko: transport, magazynowanie, odbiorcę i cenę.
Kod trafia do karty ewidencji odpadu i karty przekazania odpadu w BDO. Odbiorca sprawdza, czy kod mieści się w jego zezwoleniu i czy odpowiada temu, co widzi przy odbiorze; rozbieżność oznacza odmowę przyjęcia albo korektę karty. Uzgodnienie kodu przed pierwszym odbiorem – na podstawie opisu, zdjęć i próbki – eliminuje ten problem.
Zatwierdzona KPO z kodem, masą i procesem (R3 recykling, R1 odzysk energii) jest podstawą faktury i potwierdzenia zagospodarowania. Te same dane trafiają do rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach składanego w BDO do 15 marca. Kod z KPO pozwala w raporcie ESG wykazać, ile ton tekstyliów zostało zrecyklingowanych, a ile poszło do odzysku energii.
Przy pierwszym odbiorze te pięć kroków zajmuje kilkanaście minut, przy kolejnych – zero: kod raz uzgodniony z odbiorcą zostaje w umowie, w ewidencji i na każdej następnej karcie przekazania.
Dla jakich odpadów: ścinki, odpady włókien, laminaty i odpady z wykończalni powstające w produkcji tekstyliów, odzieży, mebli tapicerowanych i wyposażenia wnętrz. Typowe kody: 04 02 21, 04 02 22, 04 02 09, 04 02 80, a z gwiazdką 04 02 14* i 04 02 16*. Uwagi: najczęstsza pomyłka to mylenie 04 02 21 z 04 02 22 na podstawie pochodzenia włókna zamiast stopnia przetworzenia.
Dla jakich odpadów: zużyte opakowania z tekstyliów – worki, tkaniny opakowaniowe, big-bagi tkane, pokrowce transportowe. Typowe kody: 15 01 09. Uwagi: opakowanie z tkaniny polipropylenowej wciąż jest opakowaniem tekstylnym, a nie odpadem produkcyjnym; opakowania zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi przechodzą do 15 01 10*.
Dla jakich odpadów: wyroby gotowe, które nie weszły na rynek – wadliwe partie, towar po terminie, wycofane kolekcje z magazynu producenta lub dystrybutora. Typowe kody: 16 03 06 (organiczne odpady inne niż niebezpieczne). Uwagi: stosowana zamiennie z 20 01 10; wybór zależy od tego, czy odpad powstał u producenta (16 03) czy w obiekcie użytkowym (20 01).
Dla jakich odpadów: frakcja tekstylna wydzielona w sortowni, stacji przeładunkowej lub zakładzie recyklingu z innych strumieni odpadów. Typowe kody: 19 12 08. Uwagi: kod dla instalacji, nie dla wytwórcy pierwotnego – firma produkcyjna nie powinna go używać, nawet jeśli sama sortuje odpady w hali.
Dla jakich odpadów: odzież robocza i stoki z magazynów, tekstylia hotelowe, zasłony i dywany z biur, zwroty z e-commerce – odpady podobne do komunalnych, choć wytwarzane przez firmy. Typowe kody: 20 01 10 (odzież), 20 01 11 (tekstylia inne niż odzież). Uwagi: od 1 stycznia 2025 r. objęte selektywną zbiórką; czysta odzież ochronna bez zanieczyszczeń to 15 02 03, zanieczyszczona – 15 02 02*.
Poznaj
koszty utylizacji tekstyliów
wminutKod odpadu to nie rubryka w formularzu, tylko decyzja, która ustawia wszystko, co dzieje się z odpadem później. Jeden sześciocyfrowy numer rozstrzyga pięć rzeczy naraz – kto może go odebrać, jak długo może leżeć w hali, ile kosztuje tona i co wpiszesz do sprawozdania.
Decyduje, czy odpad jest niebezpieczny
Decyduje o dopuszczalnym procesie
Decyduje o czasie magazynowania
Decyduje o cenie i transporcie
Decyduje o sprawozdaniu i raporcie ESG
5 pomyłek, które najczęściej widzimy na kartach przekazania odpadów tekstylnych. Każda z nich kończy się tym samym: korektą ewidencji, odmową odbioru albo pytaniem z kontroli – a każdej da się uniknąć jednym sprawdzeniem katalogu.
Od 2020 r. każdy kod odpadu tekstylnego istnieje wyłącznie w elektronicznej ewidencji BDO, a od 1 stycznia 2025 r. gminna selektywna zbiórka tekstyliów zwiększyła strumienie pod kodami 20 01 10 i 20 01 11 oraz – po sortowaniu – 19 12 08. Dla firm produkcyjnych nic się w klasyfikacji nie zmieniło: wciąż dominują 04 02 22 i 04 02 21, a najczęstszym błędem pozostaje mylenie tych dwóch kodów. Kontrole Inspekcji Ochrony Środowiska coraz częściej porównują kody na kartach KPO z zakresem zezwoleń odbiorców, dlatego uzgodnienie kodu przed odbiorem stało się standardem w umowach B2B. Wdrożenie rozszerzonej odpowiedzialności producenta dla tekstyliów sprawi, że masa pod każdym kodem będzie podstawą rozliczeń z organizacjami producenckimi.
Kod odpadu to sześciocyfrowy identyfikator rodzaju odpadu z katalogu odpadów, np. 04 02 22 dla ścinek z przetworzonych włókien; opisuje, czym jest odpad. Numer rejestrowy BDO to dziewięciocyfrowy identyfikator firmy w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, np. 000034909 dla CDSRecycling; opisuje, kto wytwarza, transportuje lub przejmuje odpad. Na karcie przekazania odpadu występują oba: numer BDO wytwórcy, transportującego i przejmującego oraz kod odpadu z masą. Gdy firma szuka „kodu BDO dla tekstyliów”, niemal zawsze chodzi jej o kod odpadu – numer BDO ma tylko przedsiębiorca, nie odpad.
Kod odpadu potwierdza nasz inżynier środowiska przed wystawieniem pierwszej karty przekazania – na podstawie opisu procesu, zdjęć i próbki, a przy odpadach z wykończalni także karty charakterystyki. Wystawiamy i zatwierdzamy KPO w systemie BDO (nr rejestrowy 000034909), więc rozbieżność między kodem a odpadem na rampie nie wstrzymuje odbioru. Odpady trafiają do naszego zakładu przy ul. Polnej 1 w Mszczonowie, gdzie są ważone, sortowane i belowane (R12), a następnie kierowane do recyklingu (R3) lub odzysku energii (R1); ponad 90% przyjmowanych tekstyliów kończy w procesach odzysku. Obsługę prowadzą cztery oddziały regionalne, a transport planujemy centralnie z Mszczonowa – wyłącznie ilości hurtowe, wstępna wycena w 15 minut, podstawienie transportu do 48 godzin od akceptacji oferty. Szczegóły usługi: utylizacja odpadów tekstylnych dla firm; stawki dla poszczególnych kodów: cennik utylizacji odpadów tekstylnych.
04 02 22 – odpady z przetworzonych włókien tekstylnych. Obejmuje ścinki tkanin i dzianin, resztki z krojowni, włókniny i odpady szwalnicze niezależnie od tego, czy włókno jest bawełniane, poliestrowe czy mieszane. Kod 04 02 21 dotyczy wyłącznie odpadów włókien przed przetworzeniem, np. z przędzalni. Jeśli ścinki są zanieczyszczone olejem lub chemikaliami, właściwy jest 15 02 02*.
Nie – 04 02 22 nie ma gwiazdki, więc jest odpadem innym niż niebezpieczny i może jechać zwykłym transportem do recyklingu lub odzysku energii. Odpadem niebezpiecznym staje się dopiero tekstylia zanieczyszczona substancjami niebezpiecznymi (15 02 02*) albo odpad z wykończalni zawierający rozpuszczalniki lub barwniki z substancjami niebezpiecznymi (04 02 14*, 04 02 16*).
Zależy od stanu i pochodzenia. Zwykła odzież robocza i firmowa z magazynu lub obiektu to 20 01 10 (odzież). Odzież ochronna bez zanieczyszczeń – 15 02 03. Odzież ochronna zanieczyszczona olejami, farbami lub chemikaliami – 15 02 02*, odpad niebezpieczny. Partie wycofane u producenta mogą mieć kod 16 03 06. Niszczenie odzieży brandowanej nie zmienia kodu – zmienia tylko dokument końcowy (certyfikat zniszczenia).
15 01 09 – opakowania z tekstyliów. Dotyczy worków, tkanin opakowaniowych, pokrowców i big-bagów tkanych, o ile są czyste. Opakowania po substancjach niebezpiecznych, np. worki po chemikaliach, przechodzą do 15 01 10*. Opakowanie nie staje się odpadem produkcyjnym 04 02 22 tylko dlatego, że powstało w zakładzie włókienniczym.
Wytwórca odpadu – to on klasyfikuje odpad i wpisuje kod do ewidencji. Odbiorca ma obowiązek zweryfikować kod przy przyjęciu i może odmówić odbioru lub skorygować kartę, ale nie przejmuje odpowiedzialności za pierwotną klasyfikację. Za błędną ewidencję lub zmianę klasyfikacji odpadu niebezpiecznego na inny grozi kara administracyjna do 1 000 000 zł, dlatego uzgodnienie kodu z odbiorcą przed pierwszym odbiorem leży w interesie obu stron.
Nie dłużej niż rok. Tekstylia są odpadami palnymi, a dla odpadów palnych i niebezpiecznych ustawa o odpadach ogranicza czas magazynowania do 12 miesięcy; dla pozostałych odpadów limit wynosi 3 lata. Po przekroczeniu terminu magazynowanie staje się nielegalnym składowaniem. Przy większych strumieniach lepiej ustalić stały harmonogram odbiorów, np. kontener w rotacji 1:1.
20 01 10 to odzież – ubrania, mundury robocze, odzież firmowa, stoki i zwroty odzieżowe. 20 01 11 to tekstylia inne niż odzież – pościel i ręczniki hotelowe, zasłony, obrusy, dywany, tekstylia z wyposażenia obiektów. Oba kody należą do grupy 20 (odpady podobne do komunalnych), oba od 1 stycznia 2025 r. podlegają selektywnej zbiórce i oba są odpadami innymi niż niebezpieczne.
Ta strona porządkuje kody odpadów tekstylnych. Trzy kolejne odpowiadają na pytania, które pojawiają się zaraz po wpisaniu kodu do ewidencji: co fizycznie dzieje się z odpadem, ile kosztuje jego odbiór i kto go zabierze.
Utylizacja odpadów tekstylnych dla firm
Cennik utylizacji odpadów tekstylnych 2026 → child 3 (po publikacji).
oferty@cdsr.pl
+48 530 312 784
