Magazyn biurowy z półkami starych komputerów, monitorów i drukarek

Utylizacja sprzętu IT i biurowego w firmie: inwentaryzacja, dane na dyskach i kody odpadów

Wycofanie sprzętu IT to dwie osobne sprawy prowadzone równolegle: księgowa, czyli likwidacja środków trwałych, i odpadowa, czyli przekazanie zużytego sprzętu odbiorcy. Do tego dochodzą dane na dyskach, za które odpowiada ich administrator, oraz baterie i tonery, które są osobnymi odpadami. Podstawowe obowiązki posiadacza dotyczą każdego zużytego sprzętu elektronicznego, a przy IT dochodzą jeszcze dane, baterie i tonery.

Wycofanie IT

Sprzęt IT i biurowy to komputery stacjonarne i przenośne, serwery i macierze, monitory, drukarki i urządzenia wielofunkcyjne, telefony, tablety oraz osprzęt, jak zasilacze UPS czy przełączniki sieciowe. Dla odpadów to zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne, a dla księgowości najczęściej środki trwałe albo wyposażenie.


Dopóki sprzęt jest sprawny i firma chce go sprzedać lub przekazać dalej, nie jest odpadem. Staje się nim, gdy posiadacz się go pozbywa albo zamierza pozbyć, i wtedy zaczynają się obowiązki z ustawy o odpadach.

Dwa stosy dokumentów na biurku obok starego laptopa i drukarki

Dwa obiegi dokumentów

Księgowo sprzęt wycofuje się protokołem likwidacji albo sprzedaży, który podpisuje osoba lub komisja wskazana w firmie. Odpadowo sprzęt przekazuje się z kartą przekazania odpadu w BDO.


Numery seryjne i inwentarzowe z protokołu warto powtórzyć na liście wysyłkowej. Audytor widzi wtedy, że to samo urządzenie zniknęło z ewidencji i trafiło do odbiorcy. Skutki podatkowe likwidacji ustal z księgowym.

Laptop z otwartą obudową i wyjętym dyskiem na stole technika

Kto odpowiada za dane

Za dane osobowe i tajemnicę firmy odpowiada ich administrator, czyli firma, która dysk wykorzystywała. RODO w art. 5 ust. 1 lit. f oraz w art. 32 wymaga zapewnienia integralności i poufności danych, także przy wycofaniu nośnika.


Karta przekazania odpadu potwierdza przekazanie odpadu o danym kodzie i masie, a nie usunięcie danych. Dlatego dane usuwa się przed wydaniem sprzętu albo zleca to w osobnej umowie.

Kolejność prac

Wycofanie kilkudziesięciu urządzeń najlepiej prowadzić według jednej listy, od inwentaryzacji do podpisanej karty przekazania.

01

Spisz sprzęt do wycofania


Lista z numerem inwentarzowym i seryjnym, rodzajem urządzenia oraz miejscem, w którym stoi. Przy serwerach dopisz, czy mają dyski i baterie.

Dłonie skanują naklejkę z kodem z tyłu starego komputera
03

Usuń dane z nośników


Dyski, pamięci w drukarkach i telefonach czyści się lub niszczy przed wydaniem sprzętu. Metody wymieniono w części o danych, a dobór zależy od rodzaju danych.

Rząd dysków podłączonych do stanowiska kasowania danych
05

Opisz partię i przekaż


Sprzęt układa się na paletach lub w kontenerach, zabezpiecza ekrany i opisuje. Karta w BDO ma kod zgodny z zawartością, a przyjęcie potwierdza odbiorca z wpisem i zezwoleniem.

Paleta starych komputerów owinięta folią z kartką na wierzchu
02

Rozdziel sprzęt i zatwierdź likwidację


Sprawne urządzenia można sprzedać, przekazać pracownikom lub darować zgodnie z regulaminem firmy, a zużyte i uszkodzone idą do odpadów. Protokół likwidacji podpisuje komisja albo osoba wskazana w regulaminie środków trwałych, z przyczyną, np. zużyciem lub brakiem opłacalności naprawy.

Dwie palety w składzie IT: z działającymi i uszkodzonymi monitorami
04

Wyjmij baterie i tonery


Akumulatory z UPS-ów, wyjmowane baterie oraz tonery i kasety pakuje się osobno, bo mają własne kody odpadów.

Dwa pojemniki z tonerami i bateriami na półce

Wycofanie kilkudziesięciu urządzeń najlepiej prowadzić według jednej listy, od inwentaryzacji do podpisanej karty przekazania.

01

Spisz sprzęt do wycofania


Lista z numerem inwentarzowym i seryjnym, rodzajem urządzenia oraz miejscem, w którym stoi. Przy serwerach dopisz, czy mają dyski i baterie.

Dłonie skanują naklejkę z kodem z tyłu starego komputera
02

Rozdziel sprzęt i zatwierdź likwidację


Sprawne urządzenia można sprzedać, przekazać pracownikom lub darować zgodnie z regulaminem firmy, a zużyte i uszkodzone idą do odpadów. Protokół likwidacji podpisuje komisja albo osoba wskazana w regulaminie środków trwałych, z przyczyną, np. zużyciem lub brakiem opłacalności naprawy.

Dwie palety w składzie IT: z działającymi i uszkodzonymi monitorami
03

Usuń dane z nośników


Dyski, pamięci w drukarkach i telefonach czyści się lub niszczy przed wydaniem sprzętu. Metody wymieniono w części o danych, a dobór zależy od rodzaju danych.

Rząd dysków podłączonych do stanowiska kasowania danych
04

Wyjmij baterie i tonery


Akumulatory z UPS-ów, wyjmowane baterie oraz tonery i kasety pakuje się osobno, bo mają własne kody odpadów.

Dwa pojemniki z tonerami i bateriami na półce
05

Opisz partię i przekaż


Sprzęt układa się na paletach lub w kontenerach, zabezpiecza ekrany i opisuje. Karta w BDO ma kod zgodny z zawartością, a przyjęcie potwierdza odbiorca z wpisem i zezwoleniem.

Paleta starych komputerów owinięta folią z kartką na wierzchu

Wycofujesz większą partię, np. po wymianie sprzętu w kilku oddziałach? Opisz jej skład, a pomożemy dobrać kody i ustalić sposób odbioru.

Rodzaj sprzętu i kod w katalogu

Komputery stacjonarne i laptopy

16 02 14 lub 20 01 36. Dotyczy sprzętu bez wymienionych części niebezpiecznych. Baterie i akumulatory wyjęte z laptopów mają osobne kody.

Serwery i macierze dyskowe

16 02 14. Zwykle bez elementów niebezpiecznych. Jeśli w obudowie są części z substancjami niebezpiecznymi, rozdziela się je albo stosuje 16 02 13*.

Monitory LCD z lampowym podświetleniem i monitory kineskopowe

16 02 13* lub 20 01 35*. Lampy fluorescencyjne z rtęcią i lampy kineskopowe uznaje się za elementy niebezpieczne.

Monitory z podświetleniem LED

16 02 14 lub 20 01 36. Nie mają lamp rtęciowych, ale kod ustala wytwórca na podstawie dokumentacji producenta.

Drukarki i urządzenia wielofunkcyjne

16 02 14 lub 20 01 36. Toner i kasety wyjmuje się wcześniej. Zużyty toner ma kod 08 03 17* albo 08 03 18.

Telefony i tablety

16 02 14 lub 20 01 36. Akumulator wyjęty osobno to 16 06 05 albo 20 01 34, a kod ustala wytwórca.

Zasilacze UPS z akumulatorami ołowiowymi

16 06 01* dla akumulatorów. Sama obudowa UPS-a bez baterii to zwykle 16 02 14.

Części wyjęte z urządzeń

16 02 16, a przy elementach niebezpiecznych 16 02 15*. Dotyczy m.in. płyt, zasilaczy i dysków wyjętych z obudów.

WYCENA SPRZĘTU ELEKTRONICZNEGONAPISZ DO INŻYNIERA

Opisz partię sprzętu: jakie to urządzenia i ile ich jest, a pomożemy dobrać kody i sposób odbioru


Napisz, czy sprzęt ma baterie i dyski oraz skąd jest wycofywany. Na tej podstawie pomożemy dobrać kody i wskażemy, czego brakuje do odbioru.

Przed wydaniem

Przed wyjazdem sprzętu sprawdź pięć rzeczy. Każda skraca odbiór i zmniejsza ryzyko korekty w BDO.

01

Lista numerów seryjnych gotowa



Karton ze splątanymi kablami i kartka z listą sprzętu
02

Dyski wyjęte lub wyczyszczone



Dyski wciąż we wnętrzu komputerów na palecie w piwnicy
03

Konta i logowania zamknięte



Laptop na biurku w pustym biurze open space
04

Baterie i tonery osobno



Uszkodzona bateria laptopa na stole obok wkrętaka
05

Ekrany zabezpieczone na palecie



Monitory ułożone ekranami do siebie z kartonem pomiędzy

Dane i przepisy

Cztery tematy, które najczęściej wracają przy wycofywaniu IT: usuwanie danych, urządzenia z ukrytą pamięcią, środki trwałe i podział kodów między grupy 16 i 20.

Degausser i niszczarka dysków na stole w pomieszczeniu IT

Jak usunąć dane z dysku

Wytyczne NIST SP 800-88 dzielą metody na trzy poziomy: czyszczenie programowe, usuwanie z uwzględnieniem technologii nośnika i fizyczne zniszczenie. W dysku talerzowym wystarcza zwykle jednokrotne nadpisanie całej powierzchni.


W dyskach SSD nadpisywanie jest zawodne, bo sterownik przenosi dane między komórkami pamięci. Stosuje się polecenia producenta, takie jak Secure Erase lub Sanitize, kasowanie kryptograficzne przy dysku szyfrowanym od początku albo zniszczenie fizyczne.

Drukarka z otwartą pokrywą i wewnętrzną pamięcią, dłonie technika

Urządzenia z ukrytą pamięcią

Dane zostają nie tylko na dyskach komputerów. Drukarki i kopiarki mają dyski lub pamięć z zeskanowanymi dokumentami, telefony i tablety synchronizują konta, a routery i przełączniki przechowują konfigurację z hasłami.


Telefon czyści się przez przywrócenie ustawień fabrycznych, po wylogowaniu z kont i, jeśli system to oferuje, po włączeniu szyfrowania. Dla drukarek procedurę kasowania pamięci podaje producent.

Stare serwery i przełączniki w zlikwidowanej serwerowni

Środki trwałe i protokół

Likwidację środka trwałego dokumentuje się w firmie, a zasady wynikają z polityki rachunkowości i ustawy o rachunkowości. Protokół zawiera datę, dane urządzenia, przyczynę i sposób likwidacji.


Sprzęt poniżej progu środków trwałych bywa zaksięgowany jako wyposażenie i ma prostszy obieg. Czy likwidacja wpływa na rozliczenie podatku, rozstrzyga księgowy, a nie odbiorca odpadów.

Klawiatury, myszki i kable na stole obok wydruków

Kody z grupy 16 i grupy 20

W katalogu sprzęt występuje w dwóch grupach. Grupa 16 02 obejmuje zużyte urządzenia z działalności, a grupa 20 01 odpady komunalne, w tym podobne z biur i instytucji. Którą z nich wybrać dla firmy, ustala wytwórca na podstawie źródła odpadu, zgodnie z zasadami rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów.


Przy wątpliwości zapytaj nas, a pomożemy dobrać kod. Wpis w BDO zostaje po stronie wytwórcy. Do wyboru kodu przydaje się przegląd kodów odpadów.

Pytania o wycofanie sprzętu IT

Jak zutylizować stare komputery w firmie?

Najpierw zlikwiduj je w ewidencji i usuń dane z dysków, potem przekaż jako zużyty sprzęt odbiorcy z wpisem do BDO i zezwoleniem. Przekazanie dokumentuje karta w BDO.

Kto odpowiada za dane na dyskach wycofywanego sprzętu?

Administrator danych, czyli firma, która sprzętu używała. Karta przekazania odpadu nie jest dowodem usunięcia ani zniszczenia danych.

Czy wystarczy sformatować dysk?

Nie zawsze. Szybkie formatowanie zostawia dane do odzyskania, więc potrzebne jest nadpisanie, polecenie kasowania producenta, kasowanie kryptograficzne albo fizyczne zniszczenie nośnika.

Jaki kod odpadu ma laptop lub komputer?

Najczęściej 16 02 14 albo 20 01 36, jeśli urządzenie nie ma elementów niebezpiecznych. Przy elementach niebezpiecznych to 16 02 13* albo 20 01 35*, a kod ustala wytwórca.

Jaki kod ma toner z drukarki?

Toner zawierający substancje niebezpieczne to 08 03 17*, a pozostały 08 03 18. Skład wskazuje karta charakterystyki producenta.

Czy baterie z laptopów i UPS-ów odbiera się razem ze sprzętem?

Najlepiej osobno. Akumulatory ołowiowe z UPS-ów mają kod 16 06 01*, a pozostałe baterie i akumulatory 16 06 05 lub kody z grupy 20 01. Uszkodzone ogniwa litowo-jonowe wymagają ostrożności przy przewozie.

Czy likwidacja sprzętu wymaga protokołu?

Księgowo tak, jeśli to środek trwały, a zasady określa polityka rachunkowości firmy. Dla odbiorcy odpadów liczy się karta przekazania, a protokół zostaje w dokumentach firmy.

Pokrewne tematy

Z gotową listą sprzętu i ustalonymi kodami zostaje sprawdzenie obowiązków posiadacza oraz sposobu odbioru.

Teczka z dokumentami obok starego laptopa i segregatora

Przepisy o sprzęcie i danych


Treść sprawdzona w listopadzie 2026 r.