Paczka wędliny po terminie, skorupki jaj z cukierni i kości z zakładu mięsnego podlegają tym samym unijnym przepisom. Tłumaczymy, czym są UPPZ, jak działają trzy kategorie ryzyka, kiedy obok nich obowiązuje ustawa o odpadach i co muszą zrobić firmy spożywcze, handel i gastronomia.
UPPZ to uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, w rozporządzeniu (WE) nr 1069/2009 nazywane produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego. To całe zwierzęta martwe lub ich części, produkty pochodzenia zwierzęcego lub inne produkty otrzymane ze zwierząt, nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi.
Przepisy dzielą je na trzy kategorie według ryzyka. W firmach spożywczych i w handlu chodzi najczęściej o kategorię 3, najniższego ryzyka. Dotyczy ona także gotowej żywności ze składnikami zwierzęcymi, jeśli z powodów handlowych lub wad przestała nadawać się do spożycia.
Kategoria decyduje o tym, co wolno zrobić z materiałem:
Mieszanina przyjmuje kategorię wyższego ryzyka, więc kilka kilogramów niewłaściwego materiału może zmienić kwalifikację całego pojemnika.
Wystarczy, że produkt pochodzenia zwierzęcego lub zawierający taki składnik przestaje być przeznaczony do spożycia. Art. 10 lit. f) rozporządzenia obejmuje żywność, która z powodów handlowych, problemów produkcyjnych, wad opakowania lub innych wad nie nadaje się już do spożycia, o ile nie stwarza zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt.
To dlatego przeterminowane wędliny, jogurty, ciasta z jajami i gotowe dania z mięsem nie są zwykłą biomasą. Czysto roślinne produkty, takie jak warzywa czy chleb bez dodatków zwierzęcych, nie podlegają tym przepisom.
Gdy w magazynie pojawia się partia ze składnikami zwierzęcymi, kolejność działań jest podobna w zakładzie, hurtowni i sklepie. Najważniejsze, by nie zmieszać jej z innymi odpadami.
Etykieta mówi, czy produkt zawiera mięso, ryby, mleko lub jaja. Powód wycofania wskazuje kategorię: co innego wada opakowania, a co innego ciało obce lub podejrzenie choroby.
Przy przewozie opakowania, kontenery lub pojazdy są oznaczone barwnym kodem: kategoria 1 czarnym, 2 żółtym, a 3 zielonym z dużą zawartością niebieskiego. Partię trzymaj tak, by się nie rozkładała.
Działalność z UPPZ podlega rejestracji lub zatwierdzeniu przez powiatowego lekarza weterynarii, a jeśli materiał jest odpadem, odbiorca powinien mieć też jego kod w zezwoleniu. Warto zweryfikować oba dokumenty przed pierwszym kursem.
Materiał każdej kategorii trzymaj osobno. Mieszanina kategorii 3 z kategorią 2 lub 1 przyjmuje wyższą z nich, a wraz z nią ostrzejsze wymagania i mniej możliwych procesów.
Przesyłce towarzyszy dokument handlowy, co do zasady w trzech egzemplarzach: oryginał dla odbiorcy, kopie dla producenta i przewoźnika. Dokumentację przechowuje się co najmniej dwa lata.
Gdy w magazynie pojawia się partia ze składnikami zwierzęcymi, kolejność działań jest podobna w zakładzie, hurtowni i sklepie. Najważniejsze, by nie zmieszać jej z innymi odpadami.
Etykieta mówi, czy produkt zawiera mięso, ryby, mleko lub jaja. Powód wycofania wskazuje kategorię: co innego wada opakowania, a co innego ciało obce lub podejrzenie choroby.
Materiał każdej kategorii trzymaj osobno. Mieszanina kategorii 3 z kategorią 2 lub 1 przyjmuje wyższą z nich, a wraz z nią ostrzejsze wymagania i mniej możliwych procesów.
Przy przewozie opakowania, kontenery lub pojazdy są oznaczone barwnym kodem: kategoria 1 czarnym, 2 żółtym, a 3 zielonym z dużą zawartością niebieskiego. Partię trzymaj tak, by się nie rozkładała.
Przesyłce towarzyszy dokument handlowy, co do zasady w trzech egzemplarzach: oryginał dla odbiorcy, kopie dla producenta i przewoźnika. Dokumentację przechowuje się co najmniej dwa lata.
Działalność z UPPZ podlega rejestracji lub zatwierdzeniu przez powiatowego lekarza weterynarii, a jeśli materiał jest odpadem, odbiorca powinien mieć też jego kod w zezwoleniu. Warto zweryfikować oba dokumenty przed pierwszym kursem.
Opisz nam partię, a powiemy, które wymagania jej dotyczą, zanim zamówisz odbiór.
Kategoria 3. Art. 10 lit. f) obejmuje żywność ze składnikami zwierzęcymi wycofaną z powodów handlowych lub z powodu wad, jeśli nie stwarza zagrożenia dla zdrowia.
Kategoria 3. Warunkiem jest pozytywna kontrola przedubojowa i brak objawów choroby przenoszonej na ludzi lub zwierzęta.
Kategoria 3. Rozporządzenie wymienia wprost jaja i ich produkty uboczne, a także osad z centryfug i separatorów z przetwarzania mleka.
Kategoria 2. Produkty pochodzenia zwierzęcego uznane za niezdatne do spożycia z powodu ciał obcych trafiają do art. 9 lit. d), a więc wyżej niż zwykły zwrot.
Kategoria 1. To najwyższe ryzyko, a dotyczy głównie tkanek przeżuwaczy określonych w przepisach o TSE. Stawka za odpady spożywcze go nie obejmuje.
Kategoria 3 lub poza przepisami. Odpady gastronomiczne podlegają rozporządzeniu tylko w szczególnych przypadkach, m.in. gdy są przeznaczone do biogazowni lub kompostowni. Te z transportu międzynarodowego to kategoria 1.
Poza UPPZ. Bez składników zwierzęcych obowiązują przepisy o odpadach, a kod odpadu zależy od miejsca powstania.
Poznaj
koszty utylizacji odpadów spożywczych
wminutTe obowiązki wynikają z rozporządzeń 1069/2009 i 142/2011. Dotyczą każdego, kto ma UPPZ pod kontrolą, a nie tylko zakładów przetwórczych.
Podział na kategorie
Identyfikacja partii
Dokument handlowy
Rejestr przesyłek
Odbiór bez zwłoki
Najwięcej pytań budzą styk UPPZ z ustawą o odpadach, odpady z kuchni i wymagania biogazowni. Oto, co wynika z samych przepisów.
Art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach wyłącza produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego z jej stosowania. Wyjątkiem są te, które są odpadami przewidzianymi do składowania, przekształcania termicznego albo wykorzystania w biogazowni lub kompostowni.
W praktyce partia kierowana na biogaz lub do spalania ma więc obie warstwy: kod odpadu i kartę przekazania w BDO oraz kategorię i wymagania rozporządzenia 1069/2009. Materiał idący na przykład do produkcji karmy dla zwierząt domowych pozostaje poza ustawą o odpadach.
Rozporządzenie 142/2011 definiuje je szeroko: wszystkie odpady żywnościowe, w tym zużyty olej kuchenny, z restauracji, obiektów gastronomicznych i kuchni, także zbiorowych i domowych.
Art. 2 ust. 2 lit. g) rozporządzenia 1069/2009 wyłącza je z jego stosowania, chyba że pochodzą ze środków przewozu międzynarodowego, są przeznaczone na paszę, do sterylizacji ciśnieniowej lub na biogaz albo kompost. W pozostałych sytuacjach działają krajowe przepisy o odpadach, zwykle z kodem 20 01 08.
Art. 14 pozwala kompostować materiał kategorii 3 lub przekształcać go w biogaz. Standardowe parametry z załącznika V do rozporządzenia 142/2011 są dla obu dróg takie same:
Stąd bierze się znaczenie rozpakowania i rozdrobnienia. Inne drogi kategorii 3 to spalanie lub współspalanie, przetworzenie, a na zatwierdzonym składowisku wyłącznie po przetworzeniu.
Numery do sprawdzenia przed umową: BDO 000034909, zezwolenie 44/22/PZ.O, licencja transportowa 62/2021. Koszt pokazuje cennik utylizacji odpadów spożywczych, a zakres usługi strona utylizacja odpadów spożywczych.
UPPZ to uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego: całe zwierzęta martwe lub ich części, produkty pochodzenia zwierzęcego lub inne produkty otrzymane ze zwierząt, nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi. Reguluje je rozporządzenie (WE) nr 1069/2009.
Materiał kategorii 3 to UPPZ najniższego ryzyka, opisany w art. 10 rozporządzenia 1069/2009: m.in. części zwierząt zdatnych do uboju, krew, jaja, mleko, wycofana żywność ze składnikami zwierzęcymi i większość odpadów gastronomicznych.
Poziomem ryzyka i dopuszczalnymi drogami. Kategoria 1 to najwyższe ryzyko, m.in. materiał szczególnego ryzyka, co do zasady na spalanie. Kategoria 2 to m.in. obornik i produkty z ciałami obcymi. Kategoria 3 ma najwięcej możliwości, w tym biogaz i kompost.
Tak. Mięso i produkty z mięsem, które z powodów handlowych lub wad nie nadają się już do spożycia, ale nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia, to materiał kategorii 3 zgodnie z art. 10 lit. f) rozporządzenia 1069/2009.
Tylko w części sytuacji. Rozporządzenie obejmuje je, gdy pochodzą z transportu międzynarodowego albo są przeznaczone na paszę, do sterylizacji ciśnieniowej, biogazowni lub kompostowni. W pozostałych przypadkach są zwykłymi odpadami, zwykle z kodem 20 01 08.
Nie. Art. 11 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1069/2009 zakazuje karmienia zwierząt gospodarskich innych niż futerkowe odpadami gastronomicznymi lub paszą, która je zawiera. Zakaz ma ograniczać ryzyko przenoszenia chorób zwierząt.
Nie zawsze. Ustawa o odpadach ich nie obejmuje, chyba że są odpadami przewidzianymi do składowania, przekształcania termicznego albo wykorzystania w biogazowni lub kompostowni. Wtedy obowiązują obie grupy przepisów.
Co do zasady dokument handlowy według wzoru z załącznika VIII do rozporządzenia 142/2011, zawierający m.in. pochodzenie, miejsce przeznaczenia, ilość i opis materiału. Sporządza się go w trzech egzemplarzach i przechowuje co najmniej dwa lata.
Inspekcja Weterynaryjna. Działalność trzeba zgłosić powiatowemu lekarzowi weterynarii, a niektóre zakłady, na przykład przetwórcze, wymagają zatwierdzenia. Jeśli materiał jest odpadem, dochodzą wymagania ustawy o odpadach.
Tak, materiał kategorii 3 można przekształcać w biogaz. Standardowo wymaga to rozdrobnienia do 12 mm i co najmniej 60 minut obróbki w temperaturze 70 °C, a dla mleka i produktów z mleka organ może dopuścić odstępstwo.
Kategoria to jedno. Do pełnego obrazu potrzebny jest jeszcze kod na kartę przekazania i koszt odbioru partii.
Treść sprawdzona w listopadzie 2026 r.
oferty@cdsr.pl
+48 530 312 784
