Pracownik z tabletem przy stosach opakowań i odpadów żywności

Kod odpadu spożywczego: 16 03 80, 20 01 08 i grupa 02 według miejsca powstania

Ten sam jogurt może być odpadem 02 05 01 w mleczarni, 16 03 80 w hurtowni i 20 01 08 na zapleczu stołówki. W katalogu odpadów o kodzie decyduje bowiem źródło partii, a nie sam produkt. Porządkujemy najczęstsze pozycje, tłumaczymy, kiedy pojawia się gwiazdka, i podpowiadamy, jak uniknąć korekt w BDO.

Kod w skrócie

Przeterminowana żywność w handlu i magazynach ma najczęściej kod 16 03 80, czyli „Produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia”. Odpady z samej produkcji żywności należą do grupy 02, a odpady kuchenne z gastronomii do pozycji 20 01 08.


Kod dobiera wytwórca odpadu, korzystając z katalogu ogłoszonego w rozporządzeniu Ministra Klimatu z 2020 r. Gwiazdka pojawia się przy żywności rzadko, ale pozycja 16 03 05* oznacza już odpad niebezpieczny, z innymi wymaganiami przewozu i przyjęcia.

Linia produkcyjna w mleczarni z kubkami jogurtu na taśmie

Dlaczego jeden produkt może mieć trzy różne kody

Katalog każe szukać w określonej kolejności. Najpierw sprawdza się grupy od 01 do 12 oraz od 17 do 20, które opisują źródło powstania odpadu. Dopiero gdy nic nie pasuje, przechodzi się do grup 13–15, a na końcu do grupy 16.


Stąd bierze się podział: mleczarnia ma własną podgrupę 02 05, stołówka trafia do grupy 20, a hurtownia i sklep, dla których źródłowej pozycji nie ma, korzystają z 16 03 80. Sam rodzaj produktu nie przesądza o kodzie.

Niebieski kanister ze środkiem czyszczącym obok uszkodzonego kartonu z żywnością

Kiedy przy odpadach z żywności pojawia się gwiazdka

Przeterminowany produkt nie staje się niebezpieczny tylko dlatego, że minął termin. Wadliwa etykieta lub niezgłoszony alergen to problem dla konsumenta, ale nie właściwość, która czyni odpad niebezpiecznym.


Gwiazdki trzeba rozważyć, gdy partia została zanieczyszczona chemicznie, na przykład środkiem myjącym lub dezynfekującym. Służy do tego 16 03 05* „Organiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne”, a w zakładzie mięsnym 02 02 80* „Odpadowa tkanka zwierzęca wykazująca właściwości niebezpieczne”.

Dobór pozycji

Pięć pytań wystarcza, żeby większość partii przypisać do właściwej pozycji. Odpowiadaj po kolei, zanim wpiszesz cokolwiek do karty przekazania.

01

Ustal, kto jest wytwórcą partii


Wytwórcą jest podmiot, u którego odpad powstał. Przy usługach, na przykład cateringu, jest nim co do zasady wykonawca usługi, chyba że umowa stanowi inaczej. To ten podmiot wybiera kod.

Dwie osoby podają sobie ręce nad dokumentami w biurze zakładu
03

W handlu i magazynie sprawdź 16 03 80


Hurtownia, sklep i centrum dystrybucyjne nie mają własnej podgrupy źródłowej. Towar po terminie, zwroty i wycofane serie zapisują zwykle właśnie pod tym kodem.

Zaplecze sklepu z wózkami i kartonami wycofanych produktów
05

Sprawdź odbiorcę i wystaw kartę w BDO


Przed przekazaniem upewnij się, że odbiorca ma dany kod w zezwoleniu. Na karcie przekazania podajesz kod, masę i dane obu stron, a odbiorca potwierdza przejęcie partii.

Osoba z tabletem i formularzem przy ciężarówce pod rampą
02

Przy produkcji zacznij od grupy 02


Zakład mięsny korzysta z podgrupy 02 02, przetwórnia owoców, warzyw i zbóż z 02 03, mleczarnia z 02 05, piekarnia i cukiernia z 02 06, a producent napojów z 02 07.

Hala przetwórstwa spożywczego ze stalowymi stołami i pojemnikami
04

Oddziel to, co ma własną pozycję


Zużyty olej z kuchni to 20 01 25, tłuszcz z separatora 19 08 09, a opakowania po rozdzieleniu z zawartością trafiają do podgrupy 15 01. Każda frakcja idzie wtedy na osobnej karcie.

Osobne kontenery z folią i beczkami przy zakładzie

Pięć pytań wystarcza, żeby większość partii przypisać do właściwej pozycji. Odpowiadaj po kolei, zanim wpiszesz cokolwiek do karty przekazania.

01

Ustal, kto jest wytwórcą partii


Wytwórcą jest podmiot, u którego odpad powstał. Przy usługach, na przykład cateringu, jest nim co do zasady wykonawca usługi, chyba że umowa stanowi inaczej. To ten podmiot wybiera kod.

Dwie osoby podają sobie ręce nad dokumentami w biurze zakładu
02

Przy produkcji zacznij od grupy 02


Zakład mięsny korzysta z podgrupy 02 02, przetwórnia owoców, warzyw i zbóż z 02 03, mleczarnia z 02 05, piekarnia i cukiernia z 02 06, a producent napojów z 02 07.

Hala przetwórstwa spożywczego ze stalowymi stołami i pojemnikami
03

W handlu i magazynie sprawdź 16 03 80


Hurtownia, sklep i centrum dystrybucyjne nie mają własnej podgrupy źródłowej. Towar po terminie, zwroty i wycofane serie zapisują zwykle właśnie pod tym kodem.

Zaplecze sklepu z wózkami i kartonami wycofanych produktów
04

Oddziel to, co ma własną pozycję


Zużyty olej z kuchni to 20 01 25, tłuszcz z separatora 19 08 09, a opakowania po rozdzieleniu z zawartością trafiają do podgrupy 15 01. Każda frakcja idzie wtedy na osobnej karcie.

Osobne kontenery z folią i beczkami przy zakładzie
05

Sprawdź odbiorcę i wystaw kartę w BDO


Przed przekazaniem upewnij się, że odbiorca ma dany kod w zezwoleniu. Na karcie przekazania podajesz kod, masę i dane obu stron, a odbiorca potwierdza przejęcie partii.

Osoba z tabletem i formularzem przy ciężarówce pod rampą

Masz wątpliwość, która pozycja pasuje? Prześlij opis partii, a wskażemy kod jeszcze przed wyceną.

Który kod do której żywności

Przeterminowane produkty w sklepie, hurtowni lub magazynie

16 03 80. „Produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia”. To także dobra pozycja dla zwrotów i wycofanych serii poza zakładem produkcyjnym.

Wadliwa partia lub surowiec w zakładzie mięsnym

02 02 03. „Surowce i produkty nienadające się do spożycia i przetwórstwa”. Sama tkanka zwierzęca ma pozycję 02 02 02.

Owoce, warzywa, zboża, kakao, kawa, herbata w przetwórstwie

02 03 04. Ta sama nazwa co w zakładzie mięsnym, ale inna podgrupa. Wytłoki i osady z przetwórstwa roślinnego to 02 03 80.

Nabiał w mleczarni

02 05 01. „Surowce i produkty nieprzydatne do spożycia oraz przetwarzania”. Odpadowa serwatka ma osobną pozycję 02 05 80.

Pieczywo, ciasta i słodycze u producenta

02 06 01. Tłuszcze spożywcze, których nie można już wykorzystać, to w tej podgrupie 02 06 80.

Napoje i piwo u producenta

02 07 04. Wytłoki, osady moszczowe i pofermentacyjne oraz wywary mają pozycję 02 07 80.

Resztki z restauracji, stołówki lub cateringu

20 01 08. „Odpady kuchenne ulegające biodegradacji”. Niezależnie od kodu są to też odpady gastronomiczne w rozumieniu przepisów o UPPZ.

Zużyty olej z frytury i tłuszcz z kuchni

20 01 25. „Oleje i tłuszcze jadalne”. Odbiór opisujemy na stronie odbiór oleju posmażalniczego.

WYCENA ODPADUKONTAKT Z INŻYNIEREM

Nie wiesz, który kod wpisać? Opisz partię, a podpowiemy jeszcze przed wyceną


Wystarczy branża, rodzaj produktu i powód wycofania. Razem z kodem dostajesz wstępną kwotę: 150–850 zł netto za tonę, z logistyką i innymi dodatkami liczonymi osobno.

Częste pomyłki

Większość korekt w BDO przy żywności wynika z tych samych pięciu pomyłek. Warto je sprawdzić, zanim karta trafi do odbiorcy.

01

16 03 80 w fabryce



Paleta z wybrakowanymi wyrobami w hali fabrycznej
02

20 03 01 dla żywności



Kontener z workami i opakowaniami po żywności
03

Paleta bez podziału



Paleta z wymieszaną tekturą, folią i zepsutą żywnością
04

Serwatka jak ściek



Stalowy zbiornik w mleczarni, z którego spływa serwatka
05

Zbędna gwiazdka



Karton z żywnością z pustą, rombową etykietą

Kody z bliska

Tabela wystarcza do większości decyzji. Poniżej rozpisujemy podgrupy produkcyjne, granicę między handlem a gastronomią oraz kody techniczne, o których łatwo zapomnieć.

Linia produkcyjna w piekarni z pieczywem na taśmie

Grupa 02: pięć podgrup dla producentów żywności

Każda podgrupa opisuje inną branżę, więc pierwsze dwie liczby kodu mówią, skąd pochodzi partia:


  • 02 02 to przygotowanie i przetwórstwo produktów pochodzenia zwierzęcego: mięso, ryby i ich przetwory.

  • 02 03 obejmuje owoce, warzywa, produkty zbożowe, oleje jadalne, kakao, kawę, herbatę i tytoń.

  • 02 05 dotyczy przemysłu mleczarskiego.

  • 02 06 dotyczy przemysłu piekarniczego i cukierniczego.

  • 02 07 dotyczy produkcji napojów alkoholowych i bezalkoholowych.
Zaplecze kuchni restauracyjnej z pojemnikiem na obierki i resztki

Handel czy kuchnia: granica między 16 03 80 a 20 01 08

Pozycja 16 03 80 opisuje produkt, który przestał nadawać się do spożycia, zwykle jeszcze w opakowaniu. Pozycja 20 01 08 opisuje odpady powstające przy przygotowaniu i podawaniu posiłków: obierki, resztki z talerzy, niesprzedane dania.


Sklep z własną garmażerką może mieć więc oba kody: przeterminowany towar z półki i odpady z zaplecza kuchennego. Rozdzielenie strumieni ułatwia też dobór procesu, bo czysta frakcja kuchenna może trafić do biogazowni.

Zbiorniki podczyszczalni ścieków za zakładem spożywczym

Mycie linii, osady i tłuszcze: kody techniczne zakładu

Zakład produkcyjny wytwarza nie tylko wybrakowany towar. Osobne pozycje mają też:


  • odpady z mycia i przygotowywania surowców: 02 02 01 w zakładzie mięsnym i 02 07 01 przy napojach,

  • szlamy z mycia, obierania i odwirowywania surowców roślinnych: 02 03 01,

  • osady z zakładowych oczyszczalni ścieków: 02 02 04, 02 03 05, 02 05 02, 02 06 03 i 02 07 05,

  • tłuszcze i mieszaniny olejów z separacji olej/woda, zawierające wyłącznie oleje jadalne i tłuszcze: 19 08 09.
Zapakowane wędliny w plastikowych skrzynkach w chłodni

Kod a produkty pochodzenia zwierzęcego

Kod odpadu nie mówi wszystkiego. Wędliny z pozycji 16 03 80 są jednocześnie materiałem kategorii 3, a wtedy obok karty przekazania mogą obowiązywać oznaczenia i dokument handlowy. Wyjaśniamy to na stronie o UPPZ.


W rejestrach znajdziesz nas pod numerami: BDO 000034909, zezwolenie 44/22/PZ.O, licencja transportowa 62/2021. Ile kosztuje odbiór, pokazuje cennik utylizacji odpadów spożywczych, a pełny zakres usługi strona utylizacja odpadów spożywczych.

Pytania o kody odpadów spożywczych w BDO

Jaki kod odpadu ma przeterminowana żywność?

W handlu i magazynach najczęściej 16 03 80 „Produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia”. W zakładzie, który sam wyprodukował partię, właściwa jest zwykle pozycja z grupy 02, na przykład 02 02 03 lub 02 05 01.

Co oznacza kod 16 03 80?

To „Produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia”, pozycja bez gwiazdki, czyli odpad inny niż niebezpieczny. Należy do grupy 16, po którą sięga się dopiero wtedy, gdy nie pasują grupy opisujące źródło powstania.

Jaki kod mają odpady gastronomiczne?

Najczęściej 20 01 08 „Odpady kuchenne ulegające biodegradacji”, a zużyty olej i tłuszcz 20 01 25 „Oleje i tłuszcze jadalne”. Dotyczy to restauracji, stołówek i cateringu.

Jaki kod ma przeterminowane mięso?

W sklepie lub hurtowni zwykle 16 03 80, a w zakładzie mięsnym 02 02 03. Niezależnie od kodu takie mięso jest zwykle materiałem kategorii 3 w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1069/2009.

Czy odpady spożywcze są odpadami niebezpiecznymi?

Zasadniczo nie. Pozycje takie jak 16 03 80, 20 01 08 czy 02 05 01 nie mają gwiazdki. Wyjątkiem są partie zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi, dla których katalog przewiduje między innymi 16 03 05*.

Jaki kod mają opakowania po żywności?

Po oddzieleniu od zawartości należą do podgrupy 15 01, na przykład 15 01 01 dla papieru i tektury, 15 01 02 dla tworzyw sztucznych. Towar nierozpakowany zwykle przekazuje się w całości pod kodem produktu.

Czy zakład produkcyjny może wpisać 16 03 80?

Dopiero wtedy, gdy nie pasuje pozycja z grupy 02, bo katalog nakazuje najpierw klasyfikację według źródła powstania. Dla zakładu mięsnego, mleczarni czy piekarni taka pozycja zwykle istnieje.

Jaki kod ma odpadowa serwatka?

W mleczarni 02 05 80 „Odpadowa serwatka”. Osady z zakładowej oczyszczalni ścieków mają osobną pozycję 02 05 02, a przeterminowane produkty mleczne 02 05 01.

Kto odpowiada za wybór kodu odpadu?

Wytwórca odpadu. Może skorzystać z pomocy odbiorcy, ale to on klasyfikuje odpad i wystawia kartę przekazania w BDO. Za gospodarowanie odpadami niezgodnie z przepisami ustawa przewiduje administracyjne kary pieniężne.

Przejdź dalej

Kod masz już ustalony. Teraz warto policzyć koszt odbioru i sprawdzić, czy partia podlega przepisom o produktach pochodzenia zwierzęcego.

Otwarty zbiór przepisów i zakreślacz na biurku

Katalog i przepisy w tym opracowaniu


Treść sprawdzona w listopadzie 2026 r.