Stół sortowniczy z kolorowymi tworzywami posegregowanymi do pojemników

Rodzaje tworzyw sztucznych: jak rozpoznać PET, PE, PP, PS i PVC i które frakcje się przerabia

W jednym worku „plastiku” bywa kilka różnych polimerów o odmiennej gęstości, temperaturze topnienia i wartości. Dla recyklera liczy się, z czego dokładnie jest odpad i czy partia jest jednorodna: czysty PE-HD z wtryskarki to surowiec, a mieszanka z domieszką PVC często wymaga dalszego sortowania. Dlatego warto umieć rozpoznać tworzywo, wiedzieć, co obniża wartość partii, i dobrać kod do źródła odpadu.

Znaki 1–7

Na opakowaniach i wielu wyrobach znajdziesz trójkąt ze strzałek z cyfrą od 1 do 7: 1 to PET, 2 PE-HD, 3 PVC, 4 PE-LD, 5 PP, 6 PS, a 7 oznacza pozostałe tworzywa, m.in. ABS, poliwęglan i mieszanki. Numerację 1–6 dla opakowań ustala decyzja Komisji 97/129/WE, a cyfra 7 jest w powszechnym użyciu dla tworzyw spoza tej listy.


Znak mówi, jaki to polimer, ale nie mówi, czy partia jest czysta. O przydatności do recyklingu materiałowego decydują zabrudzenia, kolor i jednorodność. Od tego, co jest w partii, zależy też odbiór odpadów z tworzyw sztucznych z zakładu.

Czyste bele butelek PET i folii PE w magazynie

Które tworzywa mają wartość surowcową

Największy rynek mają czyste, jednorodne frakcje: PE-HD (kanistry, skrzynki), PE-LD (folia), PP (wiadra, wtryski, big-bagi) i PET (butelki, taśmy). Polistyren i ABS też się przerabia, ale zwykle w mniejszych strumieniach i przy wyższych wymaganiach co do czystości.


Wartość partii spada, gdy jest zmieszana, zabrudzona lub wielokolorowa, bo recykler musi ją dodatkowo sortować i myć. Droga takiej frakcji kończy się zwykle na regranulacie, jak przy recyklingu plastiku.

Brudna mieszanka tworzyw z etykietami i resztkami w kontenerze

Co psuje partię tworzyw

Partię psują przede wszystkim obce polimery, a potem etykiety, kleje, resztki zawartości, metale i wypełniacze. Najgorsze jest PVC: w temperaturze przetwarzania PET lub poliolefin rozkłada się i wydziela chlorowodór, więc nawet niewielka domieszka potrafi zepsuć wsad.


Dlatego okna, rury, wykładziny i izolację kabli z PVC zbiera się osobno, nie razem z PE, PP i PET.

Rozpoznanie

Gdy na wyrobie nie ma oznaczenia, tworzywo da się zwykle rozpoznać w kilku krokach, od najpewniejszego do najmniej pewnego.

01

Szukaj znaku na wyrobie


Cyfra w trójkącie albo skrót (PP, PE-HD, ABS) bywa odlany na spodzie, na uchu lub wewnątrz pokrywy. Folie mają go czasem nadrukowany przy brzegu.

Zbliżenie na trójkąt recyklingu na dnie plastikowej butelki
03

Zrób próbę w wodzie


Polietylen i polipropylen są lżejsze od wody i pływają, a PET, PVC, PS i ABS toną. Próba dzieli partię na dwie grupy, ale nie odróżnia polimerów w obrębie grupy.

Płatki tworzyw pływają i toną w zbiorniku z wodą w laboratorium
05

Nieznane tworzywo odłóż osobno


Pojemnik z nieopisanym materiałem nie psuje reszty partii. Dodaj zdjęcie lub próbkę, a pomożemy dobrać kod.

Odłożony pojemnik z nieznanymi elementami z tworzyw w kącie magazynu
02

Sprawdź kartę materiałową lub zamówienie


Dla odpadów z produkcji najpewniejsza jest specyfikacja granulatu albo karta dostawcy. To dane wytwórcy i na nich opiera się kod odpadu.

Zamówienie i próbka granulatu na biurku kontroli jakości
04

Oceń sztywność i wygląd


PE-LD jest miękki i woskowy w dotyku, PE-HD sztywniejszy i mleczny, PP sprężysty i błyszczący, a PS kruchy i pęka z ostrym trzaskiem. To wskazówki, nie dowód.

Dłonie zginają sztywny kawałek tworzywa i elastyczną folię

Gdy na wyrobie nie ma oznaczenia, tworzywo da się zwykle rozpoznać w kilku krokach, od najpewniejszego do najmniej pewnego.

01

Szukaj znaku na wyrobie


Cyfra w trójkącie albo skrót (PP, PE-HD, ABS) bywa odlany na spodzie, na uchu lub wewnątrz pokrywy. Folie mają go czasem nadrukowany przy brzegu.

Zbliżenie na trójkąt recyklingu na dnie plastikowej butelki
02

Sprawdź kartę materiałową lub zamówienie


Dla odpadów z produkcji najpewniejsza jest specyfikacja granulatu albo karta dostawcy. To dane wytwórcy i na nich opiera się kod odpadu.

Zamówienie i próbka granulatu na biurku kontroli jakości
03

Zrób próbę w wodzie


Polietylen i polipropylen są lżejsze od wody i pływają, a PET, PVC, PS i ABS toną. Próba dzieli partię na dwie grupy, ale nie odróżnia polimerów w obrębie grupy.

Płatki tworzyw pływają i toną w zbiorniku z wodą w laboratorium
04

Oceń sztywność i wygląd


PE-LD jest miękki i woskowy w dotyku, PE-HD sztywniejszy i mleczny, PP sprężysty i błyszczący, a PS kruchy i pęka z ostrym trzaskiem. To wskazówki, nie dowód.

Dłonie zginają sztywny kawałek tworzywa i elastyczną folię
05

Nieznane tworzywo odłóż osobno


Pojemnik z nieopisanym materiałem nie psuje reszty partii. Dodaj zdjęcie lub próbkę, a pomożemy dobrać kod.

Odłożony pojemnik z nieznanymi elementami z tworzyw w kącie magazynu

Niepewny skład partii nie blokuje zgłoszenia. Opisz rodzaj, źródło i sposób pakowania, a pomożemy dobrać kod odpadu.

Tworzywa w odpadach: tabela rozpoznawcza

PET (1)

Butelki, taśmy, folie spożywcze. Tonie w wodzie, bywa przezroczysty. Wartościowy, ale wrażliwy na domieszkę PVC.

PE-HD (2)

Kanistry, skrzynki, beczki, rury. Pływa i jest sztywny. Należy do najczęściej przerabianych frakcji.

PVC (3)

Okna, rury, wykładziny, izolacja kabli. Tonie. Zbieraj osobno, bo psuje partie innych tworzyw.

PE-LD (4)

Folia stretch, worki, folia budowlana. Pływa i jest miękki. Folia często bywa zabrudzona, więc liczy się czystość.

PP (5)

Wiadra, wtryski, big-bagi, opakowania. Pływa. Sztywne wypraski i folia PP to dwa różne strumienie.

PS (6)

Kubki, tacki, obudowy, styropian. Kruchy. Spieniony PS, czyli styropian, ma osobną ścieżkę, jak przy recyklingu styropianu EPS.

ABS i inne (7)

Obudowy sprzętu, deski rozdzielcze, zabawki. Tonie i jest twardy. Często ma kolor i dodatki, więc recykler ocenia go partiami.

Zmieszane tworzywa

Najmniejsza wartość surowcowa. Bez rozdzielenia trafiają zwykle do sortowni albo do innych form zagospodarowania.

WYCENA TWORZYW SZTUCZNYCHNAPISZ DO INŻYNIERA

Masz w jednej partii kilka rodzajów tworzyw? Opisz je, a pomożemy je rozdzielić i dobrać kod


Napisz, z jakiego procesu pochodzi odpad, jak jest zapakowany i ile go jest. Możesz też zadzwonić pod +48 530 312 784.

Błędy w partii

Przy odbiorze tworzyw najczęściej powtarza się pięć błędów. Każdy obniża wartość partii albo wymusza poprawkę w dokumentach.

01

PVC razem z PE, PP i PET



Szare kawałki rur PVC wymieszane z PE i PET w jednym pojemniku
02

Folia z resztkami zawartości



Pognieciona folia z resztkami zawartości i brudem na stole
03

Etykiety i kleje z obcych tworzyw



Butelka ze zdartą w połowie etykietą i śladami kleju
04

Wszystko pod kodem opakowań



Hałda różnych wyrobów z tworzyw w jednym kontenerze
05

Tworzywo z metalową wkładką



Rozcięta plastikowa obudowa z metalową wkładką i śrubami

Kod ze źródła

Kod odpadu z tworzywa zależy najpierw od tego, skąd odpad pochodzi, a dopiero potem od rodzaju polimeru. Ten sam polietylen może mieć pięć różnych kodów.

Wtryskarka i pojemnik z odpadami z produkcji tworzyw

Produkcja i obróbka: 07 02 13 i 12 01 05

Odpady z wytwarzania tworzyw (zlepy, ażury, wypraski, rozruchówka) mają kod 07 02 13 „Odpady tworzyw sztucznych”. Kod 12 01 05 „Odpady z toczenia i wygładzania tworzyw sztucznych” dotyczy obróbki skrawaniem, czyli wiórów i ścinków.


Grupa 07 02 dotyczy wytwarzania tworzyw, a grupa 12 obejmuje kształtowanie oraz mechaniczną obróbkę tworzyw sztucznych, więc przy odpadach z przetwórstwa, np. z wtryskarki, wytwórca wybiera kod według opisu własnego procesu. Z rolnictwa pochodzi 02 01 04 „Odpady tworzyw sztucznych (z wyłączeniem opakowań)”.

Stos skrzynek i rolki folii przy linii pakowania

Opakowania: 15 01 02

Folia stretch, worki, pojemniki i skrzynki po towarze to 15 01 02 „Opakowania z tworzyw sztucznych”. Opakowanie po substancji niebezpiecznej ma już inny kod, 15 01 10*, a mieszanka opakowań z kilku materiałów 15 01 06.


Pozostałe opakowania zakładu to osobny strumień, jak przy utylizacji opakowań.

Kontener z rurami, ramami okiennymi i zderzakami na budowie

Budowa, pojazdy i frakcje komunalne

Kod 17 02 03 „Tworzywa sztuczne” dotyczy odpadów z budowy, remontów i rozbiórek, np. rur, folii i listew. Tworzywa wymontowane z pojazdów wycofanych z eksploatacji mają kod 16 01 19, a zbierane selektywnie frakcje komunalne 20 01 39.


Wszystkie trzy nazywają się w katalogu „Tworzywa sztuczne”, więc o właściwej pozycji decyduje źródło, nie nazwa.

Taśma sortowni z butelkami i folią

Sortownia: 19 12 04

Kod 19 12 04 „Tworzywa sztuczne i guma” powstaje po mechanicznej obróbce odpadów, np. w sortowni, więc wytwórcą jest wtedy instalacja, która tworzywo wysortowała.


Źródło odpadu przesądza o kodzie, co przybliża przegląd czym są kody odpadów. Kod ustala wytwórca, a my pomożemy go dobrać.

Pytania o rodzaje tworzyw i kody

Co oznaczają cyfry 1–7 na plastiku?

To oznaczenia rodzaju tworzywa: 1 PET, 2 PE-HD, 3 PVC, 4 PE-LD, 5 PP, 6 PS, 7 inne. Wskazują polimer, ale nie mówią o czystości ani o tym, czy wyrób nadaje się do recyklingu.

Które tworzywa mają wartość surowcową?

Największy rynek mają czyste i jednorodne PE-HD, PE-LD (folia), PP i PET. Wartość zależy mniej od nazwy tworzywa, a bardziej od czystości, koloru i tego, czy partia nie jest zmieszana.

Dlaczego PVC nie może trafić razem z innymi tworzywami?

Bo w temperaturze przetwarzania rozkłada się i wydziela chlorowodór, który psuje PET i poliolefiny oraz niszczy urządzenia. Dlatego PVC zbiera się osobno.

Jak odróżnić PE od PP?

Oba pływają w wodzie, więc najpewniejszy jest znak na wyrobie albo specyfikacja. Wizualnie PP jest zwykle sztywniejszy i bardziej błyszczący, a PE bardziej woskowy w dotyku.

Jaki kod odpadu mają tworzywa sztuczne?

To zależy od źródła: 07 02 13 z produkcji tworzyw, 12 01 05 z obróbki skrawaniem, 15 01 02 z opakowań, 16 01 19 z pojazdów, 17 02 03 z budowy, 19 12 04 z sortowni i 20 01 39 z frakcji komunalnych.

Czy zabrudzone tworzywo jest odpadem niebezpiecznym?

Samo zabrudzenie tego nie przesądza. Odpad jest niebezpieczny, gdy zawiera substancje niebezpieczne lub jest nimi zanieczyszczony, np. opakowanie po chemikaliach (15 01 10*). Ocenia to wytwórca według katalogu odpadów.

Kto ustala kod odpadu, odbiorca czy wytwórca?

Decyzję o kodzie podejmuje wytwórca odpadu. Firma odbierająca odpady może doradzić, ale wpis w dokumentach wynika z opisu źródła, który zna wytwórca. Pozostałe obowiązki wytwórcy przypomina lista kontrolna wytwórcy odpadów.

Po sortowaniu

Gdy wiadomo, co jest w partii, zostaje wybrać drogę odpadu i przygotować dokumenty.

Rząd kontenerów na odpady z tworzyw za halą produkcyjną

Przepisy o oznaczaniu tworzyw


Treść sprawdzona w listopadzie 2026 r.