Bele białego styropianu opakowaniowego obok pojemnika z szarym regranulatem

Recykling styropianu EPS: jak spieniony polistyren staje się granulatem i jakiej czystości wymaga

Styropian to w ok. 98% powietrze, a reszta to polistyren, czyli zwykłe tworzywo. Recykling polega więc przede wszystkim na pozbyciu się powietrza: odpad jest rozdrabniany, zagęszczany, a potem przetapiany w regranulat. Taka droga jest otwarta tylko dla czystego EPS, bo każde zabrudzenie przechodzi do stopu i psuje surowiec.

Od EPS do PS

EPS to polistyren spieniany parą z granulek zawierających środek porotwórczy, najczęściej pentan. Po spienieniu powstaje materiał o zamkniętych komórkach, który po zmieleniu i sprasowaniu znów staje się litym polistyrenem.


Droga odpadu zależy od źródła: czysty styropian opakowaniowy ma inne możliwości niż płyty ze zdemontowanego docieplenia. Od tego, skąd pochodzi odpad, zależy też odbiór i utylizacja styropianu.

Szare płyty i ramy z recyklatu na stole w hali warsztatowej

Co powstaje z recyklingu EPS

Z przetworzonego EPS powstaje aglomerat, czyli rozdrobniony i zagęszczony polistyren, a po przetopieniu i cięciu regranulat PS. Przerabia się go na listwy, ramki i inne wyroby, a w niewielkim udziale bywa dodawany do nowych wyrobów z EPS.


Polistyren jest jednym z wielu polimerów, a inne, od PET po PVC, wymagają osobnego odbioru tworzyw sztucznych.

Dwie hałdy rozdrobnionego EPS: czysta biała i brudna od ziemi i taśmy

Dlaczego czystość jest ważniejsza niż ilość

W recyklingu EPS nie ilość, tylko jednorodność decyduje o wartości partii. Każdy kilogram tynku, kleju lub folii przechodzi przez młyn i wytłaczarkę razem z polistyrenem, więc recykler może odrzucić całą partię ze zbyt dużą ilością zabrudzeń.

Etapy

Przetwarzanie EPS na surowiec składa się z kilku etapów. Nie każda partia przechodzi je wszystkie, bo część odpada już po pierwszym.

01

Odbiór i kontrola partii


Odbiorca ocenia, czy to EPS, ile w nim zabrudzeń i czy materiał jest suchy. Na tym etapie partia bywa podzielona na czystą i zabrudzoną.

Naczepa z workami styropianu przy strefie przyjęć
03

Oczyszczanie


Pył, strzępy folii i lekkie zanieczyszczenia usuwa się przesiewaniem i separacją powietrzem. Wilgotny materiał trzeba wysuszyć albo odrzucić.

Przesiewacz oddzielający płatki styropianu od drobnych zanieczyszczeń
05

Przetopienie na regranulat


Zagęszczony polistyren jest topiony w wytłaczarce, filtrowany i cięty na granulki. Tak powstaje regranulat PS dla przetwórców tworzyw.

Wytłaczarka tnąca gorące szare pasma polistyrenu na granulat
02

Rozdrobnienie


Płyty i bryły są mielone na luźne, drobne kawałki, co ułatwia dalsze oczyszczanie i zagęszczanie.

Bloki styropianu wpadają do rozdrabniacza, lecą białe płatki
04

Zagęszczanie


Rozdrobniony styropian jest ściskany w prasie, kompaktorze lub aglomeratorze. Objętość maleje wielokrotnie, a materiał przyjmuje postać brykietów, bloków lub aglomeratu.

Zagęszczarka wypychająca zbity blok z pokruszonego styropianu

Przetwarzanie EPS na surowiec składa się z kilku etapów. Nie każda partia przechodzi je wszystkie, bo część odpada już po pierwszym.

01

Odbiór i kontrola partii


Odbiorca ocenia, czy to EPS, ile w nim zabrudzeń i czy materiał jest suchy. Na tym etapie partia bywa podzielona na czystą i zabrudzoną.

Naczepa z workami styropianu przy strefie przyjęć
02

Rozdrobnienie


Płyty i bryły są mielone na luźne, drobne kawałki, co ułatwia dalsze oczyszczanie i zagęszczanie.

Bloki styropianu wpadają do rozdrabniacza, lecą białe płatki
03

Oczyszczanie


Pył, strzępy folii i lekkie zanieczyszczenia usuwa się przesiewaniem i separacją powietrzem. Wilgotny materiał trzeba wysuszyć albo odrzucić.

Przesiewacz oddzielający płatki styropianu od drobnych zanieczyszczeń
04

Zagęszczanie


Rozdrobniony styropian jest ściskany w prasie, kompaktorze lub aglomeratorze. Objętość maleje wielokrotnie, a materiał przyjmuje postać brykietów, bloków lub aglomeratu.

Zagęszczarka wypychająca zbity blok z pokruszonego styropianu
05

Przetopienie na regranulat


Zagęszczony polistyren jest topiony w wytłaczarce, filtrowany i cięty na granulki. Tak powstaje regranulat PS dla przetwórców tworzyw.

Wytłaczarka tnąca gorące szare pasma polistyrenu na granulat

Nie wiesz, czy Twój styropian nadaje się do takiej drogi? Opisz źródło i stan partii, a wskażemy, czego brakuje.

Co dyskwalifikuje partię styropianu

Tynk i zaprawa klejowa

Wiążą się z płytą i nie dają się odseparować. Mineralne resztki zostają w mielonym materiale i niszczą wytłaczanie.

Lepik i masy bitumiczne

Powodują sklejanie i ciemne wtrącenia. Płyta z lepikiem zwykle wypada z recyklingu materiałowego.

Wilgoć i woda

Mokry styropian pogarsza przetwarzanie. Wymaga suszenia albo trafia do odrzutu.

Folia, taśmy, siatka, metal

Obce materiały uszkadzają noże i sita. Trzeba je oddzielić przed zmieleniem.

Kurz, piasek, ziemia

Typowe po składowaniu na ziemi. Przyspieszają zużycie młyna i obniżają jakość surowca.

Resztki żywności i tłuszczu

Tacki i pudełka po żywności bywają zabrudzone. Czy dany recykler je przyjmuje, trzeba sprawdzić przed odbiorem.

Domieszka innych tworzyw

PVC, PET i PP obniżają jakość regranulatu PS. Inne polimery rozdziela się przed recyklingiem.

WYCENA STYROPIANUNAPISZ DO INŻYNIERA

Opisz stan styropianu, a ocenimy, czy nadaje się do recyklingu materiałowego


Podaj źródło (opakowania czy budowa), czystość i ilość albo zadzwoń pod +48 530 312 784.

Czystość partii

Partię EPS łatwiej przyjąć, gdy już u wytwórcy spełnia kilka warunków.

01

Styropian suchy i pod dachem



Suche płyty EPS na paletach pod wiatą
02

Bez folii, taśm i kartonów



Strzępy folii, taśm i kartonu przyczepione do kawałków styropianu
03

Płyty oczyszczone z kleju i tynku



Płyta styropianu z zaschniętym klejem i tynkiem na powierzchni
04

EPS osobno od XPS i innych tworzyw



Biały EPS obok zielonej płyty XPS na palecie na budowie
05

Worki zamknięte i opisane



Zamknięte worki z odpadem styropianowym w rzędzie w hali

EPS i XPS

Styropianem potocznie nazywa się każdy biały spieniony materiał, a recykler rozróżnia go ostrzej. Cztery rozróżnienia, które decydują o drodze odpadu.

Przekrój kulkowej struktury EPS obok gładkiej próbki XPS

EPS a XPS

EPS powstaje ze spienionych granulek zlepionych w formie i wygląda jak zbite kuleczki. XPS, czyli polistyren ekstrudowany, ma jednorodną, zamkniętą strukturę, często bywa zielony, niebieski lub różowy i lepiej znosi wilgoć.


Oba materiały to polistyren, ale XPS jest gęstszy i zwykle odbiera się go osobno. Z XPS na budowie wiążą się osobne kwestie, jak przy styropianie budowlanym i XPS.

Styropianowe opakowania i płyty elewacyjne po dwóch stronach hali

Opakowaniowy a budowlany

Styropian opakowaniowy, czyli wkładki i kształtki z kartonów po sprzęcie, jest zwykle biały, suchy i czysty, więc dla recyklera najprostszy. Budowlany pochodzi z docieplenia i rozbiórek, więc częściej ma klej, tynk i wilgoć.


Opakowania z tworzyw mają kod 15 01 02, a materiały izolacyjne z budowy zwykle 17 06 04. Kod wynika ze źródła odpadu, jak tłumaczy przegląd czym są kody odpadów.

Szara płyta ze styropianu grafitowego oparta o białą w składzie

Szary styropian z grafitem

Płyty szare lub czarne zawierają dodatek grafitu, który poprawia izolacyjność. To nadal EPS, a to, czy recykler przyjmie go razem z białym, zależy od jego wymagań wobec barwy regranulatu.

Mieszana partia kawałków styropianu na stole sortowniczym

Czy każdy EPS da się przerobić

Nie. Gdy zabrudzenia, wilgoć lub domieszki uniemożliwiają recykling materiałowy, partia trafia do innych form zagospodarowania, które odbiorca dobiera zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami z ustawy o odpadach.

Pytania o recykling styropianu

Czy styropian da się poddać recyklingowi?

Tak. Czysty i suchy EPS jest mielony, zagęszczany i przetapiany na regranulat polistyrenu. Styropian zabrudzony klejem lub tynkiem zwykle się do tego nie nadaje.

Co powstaje z recyklingu styropianu?

Aglomerat i regranulat PS, z którego wytwarza się m.in. listwy i ramki. Niewielki udział bywa dodawany do nowych wyrobów z EPS.

Dlaczego mokry styropian jest problemem?

Bo woda pogarsza przetwarzanie: materiał trzeba wysuszyć, a przy dużym zawilgoceniu partia bywa odrzucona. Dlatego styropian składuje się pod dachem lub w zamkniętych workach.

Czym różni się EPS od XPS?

EPS składa się ze zlepionych kuleczek, a XPS jest wytłaczany, jednorodny i gęstszy. Oba to polistyren, ale odbiera się je i przetwarza osobno.

Czy styropian z klejem i tynkiem nadaje się do recyklingu?

Zwykle nie. Mineralne zabrudzenia przechodzą przez młyn i wytłaczarkę razem z polistyrenem. Płytę oczyszczoną z kleju recykler może ocenić osobno.

Czy opakowania po żywności nadają się do recyklingu EPS?

To zależy od odbiorcy. Tacki zabrudzone tłuszczem lub resztkami wymagają mycia, więc nie każdy recykler je przyjmuje.

Jakie kody mają odpady ze styropianu?

Styropian opakowaniowy to zwykle 15 01 02, a izolacyjny z budowy 17 06 04. Kod ustala wytwórca według źródła odpadu.

Pokrewne

Gdy wiadomo, jak EPS staje się surowcem, zostaje ocena własnej partii i kodów.

Szare i różowe płyty ocieplenia przy kontenerze na rozbiórce

Przepisy o polistyrenie


Treść sprawdzona w listopadzie 2026 r.