Pracownik z dokumentem sprawdza beczki z odpadami w magazynie

Jaki kod odpadu ma zużyty rozpuszczalnik: grupa 07, 14 06 i frakcje chlorowane

Ten sam aceton może mieć w BDO inny kod w zakładzie chemicznym, inny w warsztacie, a jeszcze inny w gospodarstwie domowym, bo katalog odpadów patrzy najpierw na źródło. Pokazujemy, jak przejść od procesu do kodu, kiedy o wyborze decyduje chlor i które odpady towarzyszące wymagają osobnych pozycji w ewidencji.

Kody w skrócie

Rozpuszczalniki z produkcji i stosowania wyrobów chemii organicznej mają kody z grupy 07, najczęściej 07 01 04*, a chlorowcoorganiczne 07 01 03*. Gdy źródła nie opisuje żadna grupa branżowa, zostaje grupa 14: 14 06 03* dla rozpuszczalników i mieszanin bez chlorowców oraz 14 06 02* dla chlorowcoorganicznych. Wszystkie te kody oznaczają odpady niebezpieczne.


Kod nadaje wytwórca odpadu, czyli zwykle zakład, w którym odpad powstał. Wpisuje go do karty ewidencji i karty przekazania w BDO, a odbiorca sprawdza, czy pozycja mieści się w jego zezwoleniu. Nasze zezwolenie 44/22/PZ.O obejmuje m.in. 07 01 03*, 07 01 04*, 14 06 02*, 14 06 03*, 20 01 13* i 08 01 21*.

Beczka, pojemnik ze szlamem i puste puszki na posadzce zakładu

Trzy pytania, które prowadzą do właściwej pozycji w katalogu

  • Z jakiego procesu pochodzi odpad? Produkcja i stosowanie wyrobów chemicznych wskazują grupę 07, usuwanie farb i lakierów grupę 08, a obróbka metali i odtłuszczanie grupy 11 lub 12.

  • Czy zawiera chlorowce? Dichlorometan, trichloroetylen czy tetrachloroetylen to osobna pozycja: końcówka 03 w grupie 07 albo 14 06 02*. W pozostałych przypadkach końcówka 04 w grupie 07 albo 14 06 03*.

  • Czy to wciąż ciecz? Szlam i odpady stałe z rozpuszczalnikiem to już nie 14 06 03*, tylko 14 06 05*, a przy chlorowcach 14 06 04*.
Reaktory chemiczne i rurociągi w hali produkcyjnej chemii organicznej

Podgrupy 07: ten sam opis, inna branża

Opis „inne rozpuszczalniki organiczne, roztwory z przemywania i ciecze macierzyste” powtarza się w siedmiu podgrupach. Różni je rodzaj wyrobu:


  • 07 01 04*: podstawowe produkty przemysłu chemii organicznej,

  • 07 02 04*: tworzywa sztuczne, kauczuki i włókna syntetyczne,

  • 07 03 04*: organiczne barwniki i pigmenty,

  • 07 04 04*: organiczne środki ochrony roślin, środki do konserwacji drewna i inne biocydy,

  • 07 05 04*: farmaceutyki,

  • 07 06 04*: tłuszcze, natłustki, mydła, detergenty, środki dezynfekujące i kosmetyki,

  • 07 07 04*: inne niewymienione produkty chemiczne.


Każda z nich ma też odpowiednik z końcówką 03 dla frakcji chlorowcoorganicznych, np. 07 05 03* w farmacji.

Dobór kodu

Najczęstszy błąd to szukanie kodu po nazwie substancji. W katalogu odpadów nie ma pozycji „aceton” ani „toluen”, więc pracę zaczyna się od procesu, a nie od etykiety na beczce.

01

Ustal, kto i gdzie wytworzył odpad


Wytwórcą jest podmiot, którego działalność powoduje powstanie odpadu. Przy usługach, takich jak czyszczenie zbiorników lub urządzeń, jest nim zwykle usługodawca, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). To on nadaje kod i prowadzi ewidencję.

Pracownik myje zbiornik myjką ciśnieniową, obok osoba z dokumentem
03

Sprawdź, czy partia zawiera chlorowce


Powinna to pokazać karta charakterystyki. Jeśli mieszanina ma nieznane pochodzenie, potrzebna jest analiza. Od wyniku zależy pozycja w katalogu, klasa w przewozie i stawka za tonę.

Osoba w fartuchu czyta kartę charakterystyki przy aparaturze laboratoryjnej
05

Uzgodnij kod z odbiorcą i zatwierdź kartę


Przed odbiorem porównaj kod z zezwoleniem odbiorcy i z tym, co naprawdę jest w pojemniku. Kartę przekazania wystawia się w BDO, a jej zatwierdzenie potwierdza masę i kod. Dokument trzymaj razem z kartą charakterystyki partii.

Osoba z tabletem przy mauzerze IBC na placu zakładu
02

Znajdź grupę według źródła, nie substancji


Sprawdź grupy branżowe: 07 dla wyrobów chemii organicznej, 08 dla farb, lakierów, klejów i farb drukarskich, 11 i 12 dla obróbki metali. Dopiero gdy żadna nie pasuje, sięgnij po grupę 14, która wprost wyłącza grupy 07 i 08.

Pracownik drukarni myje zespół farbowy maszyny rozpuszczalnikiem
04

Rozdziel ciecz, szlam i opakowania


Ciekły rozpuszczalnik, szlam z dna zbiornika, puste beczki i zużyte czyściwo to różne odpady. Szlam to 14 06 05* lub 14 06 04*, opakowania z pozostałościami 15 01 10*, a sorbenty i czyściwo 15 02 02*.

Beczki, pojemnik ze szlamem i worki z czyściwem w osobnych miejscach hali

Najczęstszy błąd to szukanie kodu po nazwie substancji. W katalogu odpadów nie ma pozycji „aceton” ani „toluen”, więc pracę zaczyna się od procesu, a nie od etykiety na beczce.

01

Ustal, kto i gdzie wytworzył odpad


Wytwórcą jest podmiot, którego działalność powoduje powstanie odpadu. Przy usługach, takich jak czyszczenie zbiorników lub urządzeń, jest nim zwykle usługodawca, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). To on nadaje kod i prowadzi ewidencję.

Pracownik myje zbiornik myjką ciśnieniową, obok osoba z dokumentem
02

Znajdź grupę według źródła, nie substancji


Sprawdź grupy branżowe: 07 dla wyrobów chemii organicznej, 08 dla farb, lakierów, klejów i farb drukarskich, 11 i 12 dla obróbki metali. Dopiero gdy żadna nie pasuje, sięgnij po grupę 14, która wprost wyłącza grupy 07 i 08.

Pracownik drukarni myje zespół farbowy maszyny rozpuszczalnikiem
03

Sprawdź, czy partia zawiera chlorowce


Powinna to pokazać karta charakterystyki. Jeśli mieszanina ma nieznane pochodzenie, potrzebna jest analiza. Od wyniku zależy pozycja w katalogu, klasa w przewozie i stawka za tonę.

Osoba w fartuchu czyta kartę charakterystyki przy aparaturze laboratoryjnej
04

Rozdziel ciecz, szlam i opakowania


Ciekły rozpuszczalnik, szlam z dna zbiornika, puste beczki i zużyte czyściwo to różne odpady. Szlam to 14 06 05* lub 14 06 04*, opakowania z pozostałościami 15 01 10*, a sorbenty i czyściwo 15 02 02*.

Beczki, pojemnik ze szlamem i worki z czyściwem w osobnych miejscach hali
05

Uzgodnij kod z odbiorcą i zatwierdź kartę


Przed odbiorem porównaj kod z zezwoleniem odbiorcy i z tym, co naprawdę jest w pojemniku. Kartę przekazania wystawia się w BDO, a jej zatwierdzenie potwierdza masę i kod. Dokument trzymaj razem z kartą charakterystyki partii.

Osoba z tabletem przy mauzerze IBC na placu zakładu

Masz wątpliwość co do kodu? Wyślij kartę charakterystyki, a podpowiemy, która pozycja pasuje do Twojego procesu.

Najczęstsze kody dla rozpuszczalników i odpadów wokół nich

07 01 04* i inne kody 07 z końcówką 04

Inne rozpuszczalniki organiczne, roztwory z przemywania i ciecze macierzyste. Odpad z produkcji i stosowania wyrobów chemicznych, bez chlorowców: rozpuszczalnik po syntezie, popłuczyny, mycie reaktorów.

07 01 03* i inne kody 07 z końcówką 03

Rozpuszczalniki chlorowcoorganiczne, roztwory z przemywania i ciecze macierzyste. Ta sama grupa źródeł, ale z chlorowcami, co oznacza wyższą stawkę i osobny strumień.

14 06 03*

Inne rozpuszczalniki i mieszaniny rozpuszczalników. Stosowany, gdy źródła nie opisuje grupa branżowa. Typowy przypadek to mycie części i urządzeń w warsztacie lub w utrzymaniu ruchu.

14 06 02*

Inne chlorowcoorganiczne rozpuszczalniki i mieszaniny rozpuszczalników. Odpowiednik 14 06 03* dla frakcji z chlorowcami, np. z odtłuszczaczy na trichloroetylenie.

20 01 13*

Rozpuszczalniki z grupy odpadów komunalnych. Dotyczy głównie gospodarstw domowych i selektywnej zbiórki w PSZOK. Odpad z procesu w zakładzie powinien mieć kod wskazujący to źródło.

WYCENA PARTIIROZMOWA Z INŻYNIEREM

Wyślij kartę charakterystyki, a sprawdzimy kod i podamy stawkę w kwadrans


Patrzymy na proces, skład i opakowania, a potem mówimy, która pozycja najlepiej opisuje partię i jak ją przewieźć. Pojazd ADR podstawiamy najpóźniej 48 godzin po przyjęciu oferty.

Co zmienia kod

Kod to nie formalność w rubryce. Od niego zależy, czy partia w ogóle może trafić do danego odbiorcy, jak ją przewieźć i jak rozliczyć.

01

Krąg uprawnionych odbiorców



Teczka z dokumentem i rozmazaną pieczęcią na biurku
02

Dopuszczalne procesy



Kolumna destylacyjna z rurociągami w zakładzie chemicznym, widok od dołu
03

Obowiązek zgłoszenia SENT



Kierowca ze smartfonem przy cysternie
04

Stawka za tonę



Kalkulator i wydrukowana tabela z rozmazanymi liczbami na biurku
05

Wynik kontroli ewidencji



Kontroler z podkładką sprawdza oznakowane beczki w magazynie

Pułapki kodów

Kilka sytuacji powtarza się w zakładach niezależnie od branży. Każda z nich może zmienić kod, a często także koszt.

Mycie narzędzia lakierniczego nad stalową wanną z ciemnymi resztkami

Zmywacz, farba czy rozpuszczalnik: gdzie kończy się 14 06

Zmywacz do farb lub lakierów ma własny kod 08 01 21*, a odpady farb i lakierów zawierające rozpuszczalniki organiczne 08 01 11*. Rozcieńczalnik po myciu pistoletów lakierniczych bywa opisywany na oba sposoby, bo łączy rozpuszczalnik z resztkami lakieru. Decyduje to, co faktycznie stanowi odpad i z jakiego procesu pochodzi.


Różnica ma skutek praktyczny. Przesyłki 08 01 11* i 08 01 21* od 1000 kg lub 1000 l podlegają zgłoszeniu w systemie SENT także w obrocie krajowym, a kodów 14 06 03* i 07 01 04* w tym wykazie nie ma. Przewóz przez granicę ma osobne zasady.

Pracownik powstrzymuje wlewanie zawartości kanistra do mauzera IBC

Dlaczego nie wolno „poprawić” kodu przez zmieszanie

Art. 21 ustawy o odpadach zakazuje mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów oraz rozcieńczania substancji niebezpiecznych. Dolanie czystego rozpuszczalnika do partii z chlorem albo połączenie dwóch kodów w jednym mauzerze nie zmienia obowiązków, a może skończyć się administracyjną karą pieniężną (art. 194).


Wyjątek z art. 21 ust. 2 dotyczy mieszania, które poprawia bezpieczeństwo procesów przetwarzania, i nie jest sposobem na tańszy kod. Praktyczna zasada w zakładzie brzmi: osobny, oznakowany pojemnik na każdą pozycję z katalogu.

Szafa na rozpuszczalniki, gaśnica i znak ostrzegawczy w hali

Właściwości, które czynią rozpuszczalnik odpadem niebezpiecznym

Gwiazdka przy kodzie wiąże się z właściwościami opisanymi w rozporządzeniu (UE) nr 1357/2014. Dla większości rozpuszczalników najważniejsza jest HP3, czyli łatwopalność, która obejmuje m.in. ciecze o temperaturze zapłonu poniżej 60 °C. Aceton ma ją na poziomie około −20 °C, octan etylu około −4 °C, toluen około 4 °C, a ksylen około 25–30 °C.


Frakcje chlorowane zwykle palą się trudniej, ale dochodzą inne zagrożenia, jak HP7, czyli działanie rakotwórcze, na przykład przy trichloroetylenie. Właśnie dlatego karta charakterystyki jest tu cenniejsza niż sama nazwa handlowa produktu.

Otwarty segregator z dokumentami i zdjęciami odpadów obok kasku

Co pokazać kontrolerowi i co trzymać w teczce partii

Przy kontroli liczy się to, czy kod da się uzasadnić. Warto mieć pod ręką:


  • kartę charakterystyki produktu, z którego powstał odpad, i opis procesu,

  • wynik analizy, jeśli kod z niego wynika,

  • karty ewidencji i zatwierdzone karty przekazania w BDO,

  • dokument przewozowy ADR,

  • dane odbiorcy: numer BDO i zezwolenie obejmujące dany kod.


Dla porządku nasze dane: numer BDO 000034909, zezwolenie 44/22/PZ.O, licencja transportowa 62/2021.


Koszty opisuje cennik utylizacji rozpuszczalników, a możliwości regeneracji strona odzysk rozpuszczalników.

Pytania o kody rozpuszczalników w BDO

Jaki kod odpadu ma zużyty rozpuszczalnik?

Zależy od źródła. Z produkcji i stosowania wyrobów chemicznych to najczęściej kod z grupy 07 z końcówką 04, np. 07 01 04*, a przy chlorowcach z końcówką 03. Gdy nie pasuje grupa branżowa, stosuje się 14 06 03*, a dla frakcji chlorowcoorganicznych 14 06 02*. Wszystkie są odpadami niebezpiecznymi.

Jaki kod ma zużyty aceton?

Katalog nie ma osobnej pozycji dla acetonu. W zakładzie chemicznym będzie to zwykle kod z grupy 07 z końcówką 04, przy myciu części bez grupy branżowej 14 06 03*, a w gospodarstwie domowym 20 01 13*. Gdy aceton służy do zmywania farb, sprawdź też 08 01 21*.

Jaki kod ma rozcieńczalnik po myciu pistoletów lakierniczych?

Rozcieńczalnik z resztkami lakieru klasyfikuje się często jako 08 01 11*, a rozpuszczalnik bez znacznej ilości farby jako 14 06 03*. Katalog nie rozstrzyga tego wprost, więc ocena należy do wytwórcy i powinna wynikać ze składu oraz procesu.

Czym różni się 07 01 04* od 14 06 03*?

Opis jest podobny, ale źródło inne. 07 01 04* dotyczy odpadów z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania podstawowych produktów chemii organicznej, a grupa 14 wprost wyłącza grupy 07 i 08. Po 14 06 03* sięga się, gdy źródła nie opisuje grupa branżowa.

Czym różni się 14 06 02* od 14 06 03*?

Obecnością chlorowców. 14 06 02* to rozpuszczalniki i mieszaniny chlorowcoorganiczne, np. z dichlorometanem lub trichloroetylenem, a 14 06 03* to pozostałe rozpuszczalniki i mieszaniny.

Czy 14 06 01* to kod rozpuszczalników?

Nie. Katalog opisuje 14 06 01* jako freony, HCFC i HFC, czyli przede wszystkim chłodziwa. Dla rozpuszczalników stosuje się 14 06 02* lub 14 06 03*.

Jaki kod ma szlam z rozpuszczalnikiem po destylacji?

Zwykle 14 06 05*, a przy chlorowcach 14 06 04*, gdy źródłem nie jest grupa branżowa. W przemyśle chemicznym pozostałości podestylacyjne i poreakcyjne mają własne kody, np. 07 01 08*, a przy związkach chlorowców 07 01 07*.

Jaki kod mają puste beczki po rozpuszczalniku i czyściwo?

Opakowania z pozostałościami to 15 01 10*, a sorbenty i tkaniny do wycierania zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi 15 02 02*. To osobne pozycje w ewidencji, niezależne od kodu samego rozpuszczalnika.

Czy firma może użyć kodu 20 01 13*?

Ten kod należy do grupy odpadów komunalnych i dotyczy głównie zbiórki od mieszkańców, np. w PSZOK. Odpad z procesu w zakładzie powinien mieć kod wskazujący to źródło, a nie 20 01 13*.

Czy transport rozpuszczalników trzeba zgłaszać do SENT?

Zależy od kodu i trasy. W przewozie krajowym wykaz odpadów obejmuje m.in. 08 01 11* i 08 01 21* od 1000 kg lub 1000 l. Kodów 07 01 04* i 14 06 03* w tym wykazie nie ma, ale przewóz przez granicę ma osobne zasady. Przy każdym zleceniu sprawdzamy, czy zgłoszenie jest potrzebne.

Jak długo można magazynować zużyty rozpuszczalnik?

Prawo dopuszcza maksymalnie 3 lata, pod warunkiem że uzasadniają to procesy technologiczne lub organizacyjne (art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach), a czas sumuje się dla kolejnych posiadaczy. W praktyce pary tworzą strefę zagrożenia wybuchem, więc im krótszy pobyt w magazynie, tym lepiej.

Zobacz też

Kod masz już ustalony. Teraz warto sprawdzić, ile kosztuje odbiór partii i czy można ją skierować do regeneracji.

Otwarty zbiór przepisów z rozmazanym tekstem i okulary na biurku

Akty, z których korzystamy


Treść sprawdzona w listopadzie 2026 r.