Zaplecze kuchni z frytownicą, pojemnikiem na olej i klapą separatora

Tłuszcze gastronomiczne i separatory tłuszczu: kody 20 01 25 i 19 08 09 oraz obowiązki lokalu

Zużyty olej z kuchni ma kod 20 01 25, a zawartość separatora tłuszczu 19 08 09. Frytownica nie jest jedynym źródłem tłuszczu odpadowego w gastronomii i przetwórstwie: tłuszcz zostaje też na patelniach i opiekaczach, gromadzi się w separatorze i spływa z linii produkcyjnych. Każdy z tych tłuszczów zbiera się inaczej, ma inny kod i wymaga innych dokumentów.

Sam zużyty olej z frytownic odbieramy osobno, w ramach odbioru oleju posmażalniczego.

Trzy źródła

W lokalu gastronomicznym i zakładzie spożywczym spotyka się trzy rodzaje odpadów tłuszczowych: olej z kuchni, zawartość separatora i tłuszcze z produkcji. Różnią je źródło i sposób wytworzenia, a nie wygląd.


Każdy z nich ma inną pozycję w katalogu odpadów.

Przelewanie zużytego oleju przez sito do białego kanistra

Olej z kuchni i zawartość separatora

Pozycja 20 01 25 „Oleje i tłuszcze jadalne” obejmuje zużyty olej i tłuszcz jadalny po smażeniu, opiekaniu i gotowaniu, zebrany osobno. Grupa 20 dotyczy odpadów komunalnych. Ustawa o odpadach (art. 3 ust. 1 pkt 7) zalicza do nich także odpady innych wytwórców, podobne charakterem i składem do domowych, więc grupa ta obejmuje również lokale gastronomiczne. Wersja z gwiazdką, 20 01 26*, dotyczy tłuszczów zanieczyszczonych na przykład olejem mineralnym lub środkami niebezpiecznymi.


Zawartość separatora tłuszczu to odpad z separacji olej/woda. Ma kod 19 08 09 „Tłuszcze i mieszaniny olejów z separacji olej/woda zawierające wyłącznie oleje jadalne i tłuszcze”, a gdy do separatora trafiły także oleje mineralne lub inne substancje, kod 19 08 10*. Kod dla konkretnego separatora ustala wytwórca.

Otwarty separator tłuszczu z warstwą tłuszczu na powierzchni

Tłuszcze z produkcji spożywczej: grupa 02

Zakład przetwórstwa mięsa, ryb, nabiału lub roślin klasyfikuje odpady zgodnie ze źródłem, czyli w grupie 02. Tłuszcze zwykle nie mają własnej pozycji, więc kod zależy od branży i etapu: odpady z przygotowania surowców, produkty nienadające się do spożycia albo osady z zakładowej oczyszczalni.


Przykładowo produkty nienadające się do spożycia i przetwórstwa mają kod 02 02 03 w przetwórstwie produktów pochodzenia zwierzęcego i 02 03 04 w przetwórstwie produktów roślinnych. Tłuszcze zwierzęce podlegają dodatkowo przepisom o ubocznych produktach pochodzenia zwierzęcego (UPPZ).

Obowiązki

Lokal gastronomiczny ma wobec tłuszczów pięć obowiązków: zbiera tłuszcz osobno, opróżnia separator, prowadzi dokumentację w BDO, nie wylewa tłuszczu do kanalizacji i podpisuje umowę z uprawnionym odbiorcą.

01

Zbieraj tłuszcz osobno od innych odpadów


Zużyty olej i tłuszcz zbieraj w szczelnym pojemniku, nie dodając do niego resztek jedzenia, wody ani środków czyszczących. Czysty tłuszcz łatwiej odebrać.

Szare pojemniki na odpady przy stanowisku w kuchni
03

Opróżniaj separator regularnie


Separator pełen tłuszczu przestaje działać. Częstotliwość opróżniania wynika z instrukcji producenta i warunków przyłączenia do sieci, a zasady eksploatacji i konserwacji separatorów porządkuje norma PN-EN 1825-2.

Wąż wozu asenizacyjnego opuszczony do separatora za restauracją
05

Prowadź dokumentację w BDO


Przekazanie potwierdza karta w BDO. Zakres obowiązków ewidencyjnych zależy od rodzaju i ilości odpadu, więc gdy masz wątpliwości, sprawdź go w BDO albo zapytaj o pomoc.

Laptop, wydrukowany dokument i butelka oleju na biurku przy oknie
02

Nie wylewaj tłuszczu do kanalizacji


Do kanalizacji nie wolno wprowadzać między innymi odpadów płynnych niemieszających się z wodą ani takich, które mogą zmniejszać przepustowość przewodów (art. 9 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). Tłuszcz zastyga w rurach i prowadzi do zatorów.

Zlew w kuchni z koszykiem sitowym nad odpływem
04

Podpisz umowę z uprawnionym odbiorcą


Odbiorca powinien mieć zezwolenie na zbieranie albo przetwarzanie odpadów lub wpis do rejestru BDO, w zakresie określonym w art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach.

Dwie osoby od tyłu przy tylnym wejściu do kuchni z dokumentami

Lokal gastronomiczny ma wobec tłuszczów pięć obowiązków: zbiera tłuszcz osobno, opróżnia separator, prowadzi dokumentację w BDO, nie wylewa tłuszczu do kanalizacji i podpisuje umowę z uprawnionym odbiorcą.

01

Zbieraj tłuszcz osobno od innych odpadów


Zużyty olej i tłuszcz zbieraj w szczelnym pojemniku, nie dodając do niego resztek jedzenia, wody ani środków czyszczących. Czysty tłuszcz łatwiej odebrać.

Szare pojemniki na odpady przy stanowisku w kuchni
02

Nie wylewaj tłuszczu do kanalizacji


Do kanalizacji nie wolno wprowadzać między innymi odpadów płynnych niemieszających się z wodą ani takich, które mogą zmniejszać przepustowość przewodów (art. 9 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). Tłuszcz zastyga w rurach i prowadzi do zatorów.

Zlew w kuchni z koszykiem sitowym nad odpływem
03

Opróżniaj separator regularnie


Separator pełen tłuszczu przestaje działać. Częstotliwość opróżniania wynika z instrukcji producenta i warunków przyłączenia do sieci, a zasady eksploatacji i konserwacji separatorów porządkuje norma PN-EN 1825-2.

Wąż wozu asenizacyjnego opuszczony do separatora za restauracją
04

Podpisz umowę z uprawnionym odbiorcą


Odbiorca powinien mieć zezwolenie na zbieranie albo przetwarzanie odpadów lub wpis do rejestru BDO, w zakresie określonym w art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach.

Dwie osoby od tyłu przy tylnym wejściu do kuchni z dokumentami
05

Prowadź dokumentację w BDO


Przekazanie potwierdza karta w BDO. Zakres obowiązków ewidencyjnych zależy od rodzaju i ilości odpadu, więc gdy masz wątpliwości, sprawdź go w BDO albo zapytaj o pomoc.

Laptop, wydrukowany dokument i butelka oleju na biurku przy oknie

Nie wiesz, jaki kod ma tłuszcz w Twoim lokalu albo zakładzie? Opisz, skąd pochodzi, a podpowiemy, jak dobrać kod.

Tłuszcz z kuchni i zakładu: pozycja w katalogu

Zużyty olej z frytownicy

20 01 25. Oleje i tłuszcze jadalne.

Tłuszcz z grilla, patelni i opiekacza

20 01 25. Jak olej, o ile zebrano go osobno i nie zanieczyszczono.

Zawartość separatora tłuszczu z kuchni

19 08 09. Tłuszcze z separacji olej/woda zawierające wyłącznie tłuszcze jadalne.

Zawartość separatora z domieszką oleju mineralnego

19 08 10*. Tłuszcze i mieszaniny olejów z separacji olej/woda inne niż 19 08 09.

Tłuszcz zanieczyszczony środkami niebezpiecznymi

20 01 26*. Oleje i tłuszcze inne niż wymienione w 20 01 25.

Produkty tłuszczowe nienadające się do spożycia w zakładzie

02 02 03 lub 02 03 04. Pozycje „Surowce i produkty nienadające się do spożycia i przetwórstwa”: pierwsza dla produktów pochodzenia zwierzęcego, druga dla roślinnych.

Osady z oczyszczalni działającej przy zakładzie spożywczym

02 02 04, 02 03 05 lub 02 05 02. Osady z zakładowych oczyszczalni ścieków, zależnie od branży zakładu.

Tłuszcz zwierzęcy z uboju lub rozbioru mięsa

Zależy od rodzaju. Podlega osobnym przepisom o ubocznych produktach pochodzenia zwierzęcego (rozporządzenie (WE) nr 1069/2009).

WYCENA OLEJU POSMAŻALNICZEGONAPISZ DO INŻYNIERA

Tłuszcze z kuchni, separatora i produkcji w jednym miejscu? Opisz je, a pomożemy podzielić je na kody


Wskażemy, które strumienie można odebrać razem, a które wymagają osobnych kart przekazania.

Czego unikać

Tłuszcz w kanalizacji zastyga i jest częstą przyczyną zatorów. Nie wlewaj ani nie wyrzucaj:

01

Zużytego oleju do zlewu



Garnek przechylany nad zlewem, z którego leje się tłusty olej
02

Zawartości separatora do kratki



Kratka podłogowa w kuchni pokryta białym stężałym tłuszczem
03

Tłuszczu zmieszanego z wodą



Garnek z tłuszczem pływającym po wodzie, widoczne warstwy
04

Oleju do pojemnika na bio



Brązowy pojemnik na bio z tłustą butelką na wierzchu
05

Resztek frytury do kratki odpływowej



Koszyk frytownicy przechylony nad odpływem, resztki na płytkach

Wątpliwości

Cztery sprawy budzą w lokalach najwięcej pytań: częstotliwość opróżniania, mieszanie olejów, tłuszcze zwierzęce i granica z olejem z frytownic.

Kalendarz na ścianie obok włazu separatora w kuchni

Jak często opróżniać separator tłuszczu

Nie ma jednej liczby dla wszystkich lokali. O częstotliwości decyduje obciążenie separatora, jego wielkość i warunki, które nałożył na lokal operator sieci kanalizacyjnej albo pozwolenie. Zasady eksploatacji i konserwacji separatorów tłuszczu wyznacza norma PN-EN 1825-2, ale konkretny odstęp ustala się dla danego urządzenia.


Kryteria opróżniania określa producent separatora w instrukcji, więc warto mieć ją pod ręką. Kontrolę ułatwia krótki zeszyt przeglądów z datami opróżnień.

Dwa kanistry: z olejem i z tłuszczem zwierzęcym na półce

Mieszanie olejów i tłuszczów w jednym pojemniku

Dolanie do oleju jadalnego oleju mineralnego, płynów eksploatacyjnych albo chemii czyszczącej zmienia klasyfikację całej partii na pozycję z gwiazdką, a zwykle też utrudnia jej odbiór.


Dlatego pojemnik na olej jadalny stoi osobno od pojemników na odpady ropopochodne. Granicę między odpadem a ściekiem wyjaśnia artykuł o płynnych odpadach i osadach.

Pojemniki z tłuszczem zwierzęcym na stole w rozbieralni mięsa

Tłuszcze zwierzęce z uboju i rozbioru

Według rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 tłuszcz zwierzęcy z zakładu mięsnego, jeśli nie trafi do żywności dla ludzi, jest ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego, a ustawa o odpadach co do zasady takich produktów nie dotyczy (art. 2 pkt 9). Kategorię i wymogi ustala się osobno dla każdego materiału.


Takie materiały wymagają odrębnej dokumentacji i odrębnego odbiorcy. Pozostałe odpady z żywności opisujemy na stronie utylizacji odpadów spożywczych.

Beczka z zużytą fryturą na palecie przed lokalem

Gdzie jest granica z fryturą

Zużyty olej z frytownic zbiera się osobno, w pojemnikach przeznaczonych do tego celu. Zawartość separatora, tłuszcze z linii i resztki z patelni mają inne kody i inny sposób zbierania.


Olej z frytownic, który lokal przekazuje dalej, odbieramy w ramach skupu frytury.

Pytania o tłuszcze gastronomiczne i separatory

Jaki kod ma zawartość separatora tłuszczu?

Zawartość separatora, w którym są wyłącznie tłuszcze jadalne, ma kod 19 08 09. Gdy zawiera też oleje mineralne lub inne substancje niebezpieczne, klasyfikuje się ją jako 19 08 10*.

Jaki kod ma olej jadalny po smażeniu?

Zużyty olej i tłuszcz jadalny mają kod 20 01 25 „Oleje i tłuszcze jadalne”. Wersja z gwiazdką, 20 01 26*, dotyczy olejów i tłuszczów innych niż jadalne.

Czy tłuszcz można wylewać do kanalizacji?

Nie. Zakazuje tego art. 9 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, który wyklucza odprowadzanie do sieci m.in. odpadów płynnych niemieszających się z wodą. Poza tym tłuszcz zastyga w rurach i powoduje zatory.

Jak często opróżniać separator tłuszczu?

Nie ma jednej wartości dla wszystkich lokali. Częstotliwość wynika z instrukcji producenta, obciążenia i warunków operatora sieci, a zasady eksploatacji separatorów porządkuje norma PN-EN 1825-2.

Czy olej z frytownicy i tłuszcz z separatora zbiera się razem?

Nie. To różne odpady o różnych kodach (20 01 25 i 19 08 09) i różnych sposobach zbierania. Wspólny pojemnik utrudnia klasyfikację i odbiór.

Czy tłuszcze z produkcji spożywczej mają jeden kod?

Nie. W grupie 02 kod zależy od branży i źródła, na przykład produkty nienadające się do spożycia to 02 02 03 lub 02 03 04. Tłuszcze zwierzęce podlegają dodatkowo odrębnym przepisom o UPPZ.

Kto odpowiada za prawidłowy kod i dokumenty?

Wytwórca odpadu, czyli lokal lub zakład. Przy kartach przekazania i ewidencji pomaga lista kontrolna dla wytwórcy odpadów w firmie. W doborze kodu możemy pomóc, lecz wybiera go wytwórca.

Zobacz też

Odbiór oleju z frytownic, skup frytury, odpady z żywności i odpady płynne opisujemy na stronach poniżej.

Skrzynie z odpadami spożywczymi i kontener w hali produkcji żywności

Przepisy o tłuszczach i ściekach


Treść opracowana w listopadzie 2026 r.