Katalog odpadów nie zna pozycji „szlam”. Ma kilkanaście kodów rozsianych po różnych grupach, a wybór zależy od linii, z której odpad pochodzi, i od tego, co w nim jest. Prowadzimy tu od procesu do kodu, pokazujemy, co zrobić z parą „z gwiazdką i bez”, oraz wyjaśniamy, kto wpisuje kod, gdy zbiornik czyści firma zewnętrzna.
Katalog odpadów (rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r.) nie ma jednego kodu dla szlamu. Lakiernia szuka go w podgrupie 08 01, galwanizernia w 11 01, szlifiernia w 12 01, separator w 13 05, a oczyszczalnia ścieków przemysłowych w 19 08. W większości tych podgrup są pozycje z gwiazdką i bez niej, ale kilka kodów występuje wyłącznie jako niebezpieczne, np. 13 05 02* i 12 01 18*.
Kod wybiera wytwórca odpadu. Przy czyszczeniu zbiorników i urządzeń jest nim co do zasady wykonawca usługi, chyba że umowa mówi inaczej. O tym, czy szlam dostaje gwiazdkę, decyduje to, czy faktycznie zawiera substancje nadające mu właściwości niebezpieczne (HP). Kolor, zapach i gęstość tego nie rozstrzygają.
W zakładzie często mówi się o tym samym odpadzie raz „szlam”, raz „osad”. Katalog używa obu słów: 06 05 02* to osady z zakładowych oczyszczalni ścieków, 19 08 13* to szlamy z oczyszczania ścieków przemysłowych, a 11 01 09* łączy oba określenia. Dlatego wyszukiwanie po samym słowie prowadzi na manowce.
Sześć cyfr kodu czyta się od ogółu do szczegółu: dwie pierwsze wskazują źródło, dwie kolejne podgrupę, dwie ostatnie rodzaj odpadu. Gwiazdka oznacza odpad niebezpieczny. Zacznij więc od pytania, w jakim procesie powstał szlam, a dopiero potem sprawdzaj nazwę.
Kody kończące się na 99 opisują odpady „inne, niewymienione”. To ostatnia możliwość, a nie wygodny skrót: sięga się po nią dopiero wtedy, gdy żadna konkretna pozycja nie pasuje do odpadu.
Konsystencja wielu szlamów jest podobna, więc łatwo wpisać kod z przyzwyczajenia. Skutki wychodzą jednak dopiero później:
Z praktyki: w naszym case study z galwanizerni 42 tony szlamu 11 01 09* wymagały szczelnych pojemników, przewozu ADR i kompletu kart KPO. Przy takiej masie pomyłka w kodzie zatrzymałaby całą partię, a nie jeden pojemnik.
Dwa pierwsze etapy nie wymagają laboratorium: wystarczą umowa i schemat procesu. Dane o składzie są potrzebne dopiero w trzecim, a w dwóch ostatnich chodzi o to, żeby ustalenia trafiły do odbiorcy i do ewidencji.
Szlam z Twojej linii to Twój odpad. Jeśli zbiornik lub urządzenie czyści firma zewnętrzna, wytwórcą jest podmiot świadczący usługę, o ile umowa nie stanowi inaczej. Ta jedna klauzula przesądza, kto nadaje kod i kto odpowiada za klasyfikację.
Przy parze kodów potrzebujesz faktów: kart charakterystyki używanych preparatów, wyników badań albo obu naraz. Interesują Cię substancje nadające odpadowi właściwości HP, m.in. metale ciężkie, rozpuszczalniki i skrajne pH. Brak danych nie jest argumentem za kodem bez gwiazdki.
Kod trafia do karty ewidencji i karty przekazania. Każdy strumień trzymaj osobno, w szczelnym, opisanym pojemniku. Ustawa dopuszcza magazynowanie co do zasady najwyżej przez 3 lata, a odpadów przeznaczonych do składowania najwyżej przez rok; okresy te sumują się dla kolejnych posiadaczy.
Szukaj po źródle: lakiernia to 08 01, chemiczna obróbka metali 11 01, szlifowanie i skrawanie 12 01, oczyszczanie ścieków przemysłowych 19 08. Katalog każe zacząć od grup związanych ze źródłem odpadu, a dopiero potem sięgać po grupy takie jak 13, w której są m.in. szlamy z separatorów.
Odbiorca sprawdzi dwie rzeczy: zakres swojego zezwolenia i zgodność kodu z tym, co faktycznie przyjmuje. Opis procesu, dokumenty i w razie potrzeby próbka przesłane przed pierwszym kursem oszczędzają korekt kart i nerwów na rampie.
Dwa pierwsze etapy nie wymagają laboratorium: wystarczą umowa i schemat procesu. Dane o składzie są potrzebne dopiero w trzecim, a w dwóch ostatnich chodzi o to, żeby ustalenia trafiły do odbiorcy i do ewidencji.
Szlam z Twojej linii to Twój odpad. Jeśli zbiornik lub urządzenie czyści firma zewnętrzna, wytwórcą jest podmiot świadczący usługę, o ile umowa nie stanowi inaczej. Ta jedna klauzula przesądza, kto nadaje kod i kto odpowiada za klasyfikację.
Szukaj po źródle: lakiernia to 08 01, chemiczna obróbka metali 11 01, szlifowanie i skrawanie 12 01, oczyszczanie ścieków przemysłowych 19 08. Katalog każe zacząć od grup związanych ze źródłem odpadu, a dopiero potem sięgać po grupy takie jak 13, w której są m.in. szlamy z separatorów.
Przy parze kodów potrzebujesz faktów: kart charakterystyki używanych preparatów, wyników badań albo obu naraz. Interesują Cię substancje nadające odpadowi właściwości HP, m.in. metale ciężkie, rozpuszczalniki i skrajne pH. Brak danych nie jest argumentem za kodem bez gwiazdki.
Odbiorca sprawdzi dwie rzeczy: zakres swojego zezwolenia i zgodność kodu z tym, co faktycznie przyjmuje. Opis procesu, dokumenty i w razie potrzeby próbka przesłane przed pierwszym kursem oszczędzają korekt kart i nerwów na rampie.
Kod trafia do karty ewidencji i karty przekazania. Każdy strumień trzymaj osobno, w szczelnym, opisanym pojemniku. Ustawa dopuszcza magazynowanie co do zasady najwyżej przez 3 lata, a odpadów przeznaczonych do składowania najwyżej przez rok; okresy te sumują się dla kolejnych posiadaczy.
Raz ustalony kod obowiązuje tak długo, jak długo nie zmienia się proces. Nowa kąpiel, preparat lub surowiec to sygnał, żeby wrócić do trzeciego etapu.
Dwie pary. Pierwsza dotyczy szlamów z usuwania farb i lakierów, druga szlamów wodnych zawierających farby i lakiery. Gwiazdka pojawia się przy rozpuszczalnikach organicznych lub innych substancjach niebezpiecznych. Dużo wody oznacza większą masę, a nie łagodniejszy status. Inne odpady lakiernicze opisuje strona utylizacja farb i lakierów.
Para i kod osobny. Szlamy i osady pofiltracyjne mają parę 11 01 09* i 11 01 10, a osady i szlamy z fosforanowania własny kod 11 01 08*. Metale ciężkie i resztki kąpieli sprawiają, że kod bez gwiazdki trzeba umieć obronić danymi o składzie.
Trzy możliwości. 12 01 14* przy substancjach niebezpiecznych, 12 01 18* przy olejach, np. po szlifowaniu i gładzeniu, 12 01 15 w pozostałych przypadkach. Zużyte emulsje mają osobne kody, więc lepiej nie zbierać ich razem ze szlamem.
Tylko z gwiazdką. Szlamy z odwadniania olejów w separatorach i szlamy z kolektorów nie mają odpowiedników bez gwiazdki. W tej samej podgrupie są też inne odpady z separatorów, dlatego po czyszczeniu urządzenia każdy z nich trzeba opisać osobno.
Dwie pary zależne od metody. Pierwsza dotyczy oczyszczania biologicznego, druga innego niż biologiczne. Decydują substancje niebezpieczne w konkretnej partii. Komunalne osady ściekowe to odrębny temat, opisany na stronie utylizacja osadów ściekowych.
Poznaj
koszty utylizacji szlamów
wminutJeden znak przy kodzie pociąga za sobą kilka decyzji naraz. Te pięć zakład odczuwa najmocniej.
Większość problemów z kodem szlamu ma te same źródła. Poniżej opisujemy, jak ich uniknąć, co grozi za błąd i jak przejść przez wybór między kodem z gwiazdką a kodem bez niej.
Karta istnieje tylko w BDO, dlatego każda późniejsza zmiana kodu jest w systemie widoczna. Kontrola transportu może skończyć się zatrzymaniem pojazdu, gdy ujawni naruszenie wymagań dla przewozu albo jazdę do nieuprawnionego odbiorcy.
Ustawa o odpadach przewiduje też kary administracyjne od 1 000 do 1 000 000 zł, m.in. za zbieranie lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Najprostszym zabezpieczeniem są aktualne dane o składzie, zebrane przed pierwszym odbiorem i odświeżane przy każdej zmianie technologii.
Para lustrzana to dwa kody o tym samym źródle, np. 19 08 13* i 19 08 14. Różnica nie leży w nazwie procesu, lecz w składzie konkretnego odpadu. Punktem wyjścia są dokumenty preparatów, ale gdy linia łączy ich kilka albo skład zmienia się między partiami, rozstrzygają badania próbki.
Wybór kodu bez gwiazdki daje prostszą ścieżkę tylko wtedy, gdy wytwórca umie go wykazać. Odwodnienie niczego tu nie zmienia, bo usuwa wodę, a nie substancje niebezpieczne; ich stężenie w placku może być nawet wyższe.
Kod weryfikuje inżynier środowiska, jeszcze przed pierwszą kartą przekazania, a przy wycenie sprawdzamy jego zgodność z zezwoleniem nr 44/22/PZ.O. Żeby dało się go ustalić za pierwszym razem, prześlij:
Karty prowadzimy w BDO (nr rejestrowy 000034909), a szlamy niebezpieczne przewozimy w reżimie ADR.
Zakres usługi: utylizacja szlamów przemysłowych. Ceny dla poszczególnych rodzajów szlamu: cennik utylizacji szlamów.
Zwykle w grę wchodzą 08 01 15* lub 08 01 16 (szlamy wodne zawierające farby i lakiery) albo 08 01 13* lub 08 01 14. Rozstrzygają postać odpadu oraz skład użytych farb i rozpuszczalników, dlatego kod warto uzgodnić na podstawie kart charakterystyki i próbki.
Najczęściej 11 01 09*, czyli szlamy i osady pofiltracyjne zawierające substancje niebezpieczne. Kod 11 01 10 jest możliwy, ale przy metalach ciężkich i resztkach kąpieli trzeba to wykazać danymi o składzie. Szlam z fosforanowania ma osobny kod 11 01 08*.
12 01 18*, czyli szlamy z obróbki metali zawierające oleje, np. ze szlifowania, gładzenia i pokrywania. Ten kod występuje tylko z gwiazdką. Szlam bez oleju trafia do pary 12 01 14* i 12 01 15, zależnie od tego, czy zawiera substancje niebezpieczne.
13 05 02*, czyli szlamy z odwadniania olejów w separatorach. To kod wyłącznie z gwiazdką, więc odpad jest niebezpieczny. Przy czyszczeniu separatora trzeba też ustalić, kto jest wytwórcą odpadu: najczęściej firma wykonująca usługę, o ile umowa nie stanowi inaczej.
Samo usunięcie wody nie jest podstawą do przejścia na kod bez gwiazdki, bo substancje niebezpieczne zostają w placku, często w wyższym stężeniu. O kodzie nadal decydują źródło i skład. Odwodnienie zmniejsza za to masę, od której liczy się stawka.
Tyle, ile jest odrębnych strumieni o różnym źródle lub składzie. Szlam z lakierni i szlam z galwanizerni to różne podgrupy katalogu, nawet jeśli powstają w jednym zakładzie. Jeśli odpady są już zmieszane w jednym zbiorniku, nie wybieraj kodu samodzielnie, tylko opisz sytuację odbiorcy przed zgłoszeniem odbioru.
Tak, jeśli proces się nie zmienił. Nowy preparat, inna kąpiel, zmiana surowca albo podłączenie kolejnej linii do tego samego zbiornika to powody, by sprawdzić skład ponownie. Warto też porównać aktualne dokumenty preparatów z tymi, na podstawie których kod wybrano.
Wytwórca, którym przy czyszczeniu zbiorników lub urządzeń jest podmiot świadczący usługę, chyba że umowa stanowi inaczej. Warto rozstrzygnąć to na piśmie przed rozpoczęciem prac, bo od tego zależy, czyj numer BDO znajdzie się na karcie.
Zależy od branży i metody. Przy ściekach przemysłowych zwykle wchodzą w grę kody 19 08 11*, 19 08 12, 19 08 13* i 19 08 14. W niektórych branżach katalog ma też własną pozycję w grupie źródłowej, jak 06 05 02* i 06 05 03 dla osadów z zakładowych oczyszczalni. Pierwszeństwo ma grupa związana ze źródłem odpadu.
Nie. Ustawa o odpadach zakazuje zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych przez rozcieńczanie lub mieszanie, które obniża stężenie substancji niebezpiecznych poniżej progu. Dolana woda zwiększy tylko masę, od której płacisz.
Co do zasady najwyżej 3 lata, gdy wynika to z procesów technologicznych lub organizacyjnych, a odpad przeznaczony do składowania najwyżej rok. Okresy sumują się dla kolejnych posiadaczy. W praktyce zbiorniki zwykle kończą się znacznie wcześniej niż ustawowy limit.
Z ustalonym kodem możesz policzyć koszt i wybrać legalną drogę przekazania odpadu.
Treść sprawdzona w październiku 2026 r.
oferty@cdsr.pl
+48 530 312 784
